# Global Human Settlement Layer

Rasterkaarten van de hele wereld: hoeveel is er bebouwd en hoeveel mensen wonen er, per cel van 100 meter of 1 kilometer, voor 1975, 1980 en zo verder tot 2030. Gemaakt uit satellietbeelden en volkstellingen, op dezelfde manier voor elk land.

- Uitgever: Joint Research Centre (Europese Commissie), Copernicus
- Gebied: Wereld · Laagste detail: rastercel (100 meter)
- Periode: 1975 – 2030 · Ververst: jaarlijks
- Toegang: Open · Licentie: CC BY 4.0
- Koppelsleutels: rastercel (Mollweide, EPSG:54009), landcode (GADM, NLD)
- Status: ok (2026-08-24) · nieuwste map: EMC_BUILT_GLOBE_R2025A · 55 GHS-producten
- URL: https://human-settlement.emergency.copernicus.eu

## Wat kun je ermee?
- **Vijftig jaar bouwen in Nederland.** Volgens de landcijfers van de GHSL (uitgave 2024) groeide het bebouwde oppervlak in Nederland van 955 km² in 1975 naar 1.906 km² in 2020: twee keer zo veel. De bevolking groeide in dezelfde tijd van 13,7 naar 17,4 miljoen.
- **Meer ruimte per inwoner.** Deel bebouwing door bevolking. In 1975 was dat in Nederland 70 m² bebouwd oppervlak per inwoner, in 2020 109 m² (eigen berekening uit de landcijfers). Zet het naast België en Duitsland.
- **Waar groeide de Randstad?.** Leg de rasters van 1975 en 2020 over elkaar en kleur de cellen die bebouwd raakten. Zo zie je waar nieuwe steden en wijken ontstonden, zoals Almere (gesticht in 1976).
- **Stad of platteland, volgens Europese regels.** De GHSL deelt elke cel in volgens de Degree of Urbanisation: stedelijk centrum, stedelijk cluster of landelijk. Daarmee vergelijk je verstedelijking eerlijk tussen landen, los van gemeentegrenzen.

## Zo verwerk je het
1. **Begin met de landcijfers.** Een klein zip-bestand (1,5 MB) met een Excel-tabel: oppervlak, bevolking en bebouwing per land en per klasse (UC = stedelijk centrum, UCL = stedelijk cluster, RUR = landelijk), voor 1975 tot 2030. Tel de drie klassen op voor het landtotaal.
   `https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip`
2. **Kies product, jaar en resolutie.** Elke map in de downloadmap is één product en uitgave, bv. GHS_POP_GLOBE_R2023A (bevolking) of GHS_BUILT_S_GLOBE_R2023A (bebouwd oppervlak). Daaronder één map per jaar (E1975 … E2030) en resolutie (54009_100 = 100 meter in Mollweide, 4326_3ss = 3 boogseconden).
   `https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_POP_GLOBE_R2023A/`
3. **Haal alleen de tegels van Nederland.** Het wereldbestand voor bevolking 2020 op 100 meter is 4,7 GB. In de map tiles/ staat dezelfde kaart in tegels van enkele tientallen MB. Zoek op de downloadpagina welke tegels Nederland dekken.
   `https://human-settlement.emergency.copernicus.eu/download.php`
4. **Reken om naar je eigen gebied.** De rasters staan in Mollweide (EPSG:54009). Projecteer naar RD (EPSG:28992) of tel cellen op per gemeente met zonale statistiek in QGIS of rasterstats (Python).

## Interessante koppelingen
- Klopt het model met de echte tellingen? → [cbs-kwb](https://www.opendataindex.nl/bron/cbs-kwb.md) via rastercellen opgeteld per buurt of gemeente. Tel de GHSL-bevolking op per gemeente en leg die naast het inwonertal van het CBS. Waar wijkt het model het meest af?
- Ziet de satelliet wat er gebouwd is? → [pdok-bag](https://www.opendataindex.nl/bron/pdok-bag.md) via locatie (bouwjaar per pand). Vergelijk de groei in de GHSL tussen 2000 en 2020 met de panden die volgens de BAG in die jaren gebouwd zijn.

## Vergelijkbare bronnen
- [esa-worldcover](https://www.opendataindex.nl/bron/esa-worldcover.md): Landgebruik op 10 meter voor 2020 en 2021, zonder bevolking en zonder reeks terug in de tijd.
- [Vierkantstatistieken (CBS)](https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/nederland-regionaal/geografische-data/kaart-van-100-meter-bij-100-meter-met-statistieken): Echte tellingen per 100 meter, alleen voor Nederland. Sinds 2015 alleen vierkanten met minstens 5 inwoners of 5 woningen.
- [WorldPop](https://www.worldpop.org): Ook bevolking per rastercel wereldwijd, met een ander model. Handig om twee schattingen naast elkaar te leggen.

## Waar je op moet letten
- **Een model, geen telling.** De bevolking per cel is geschat uit satellietbeelden en volkstellingen. Voor Nederland zelf zijn de vierkantstatistieken van het CBS preciezer.
- **2025 en 2030 zijn vooruitberekend.** De uitgave R2023A (en de landcijfers R2024A) is gemaakt in 2023 en 2024. De jaren 2025 en 2030 zijn dus een vooruitberekening, geen waarneming.
- **Uitgaven niet door elkaar gebruiken.** Elke uitgave (R2019A, R2022A, R2023A …) rekent de hele reeks opnieuw. Vergelijk jaren alleen binnen één uitgave.
- **Grote bestanden, ongewone projectie.** Wereldbestanden lopen op tot gigabytes en staan in Mollweide. Werk met tegels en projecteer om voordat je met Nederlandse kaarten koppelt.

## API (Bestanden (open downloadmap met HTTP-index; GeoTIFF in zip, Excel in zip))

- Basis: https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL
- Toegang: Geen sleutel of account nodig (getest)
- Formaten: zip, geotiff, xlsx
- Omvang: 59 mappen in de downloadmap (productuitgaven plus test- en archiefmappen), 16 okt 2026 (getest)
- Filteren: Geen querytaal: je kiest product, uitgave, jaar en resolutie in het pad, en een tegel voor je gebied. Rekenen (zonale statistiek) doe je zelf.; 

### Endpoints
- `GET /?C=M;O=D`: Alle productmappen, nieuwste eerst (Apache-index; ook C=N naam en C=S grootte). Nieuwste op 16 okt 2026: open_urban_typologies, COG_test, EMC_BUILT_GLOBE_R2025A.
- `GET /{PRODUCT}_GLOBE_{uitgave}/`: Per product en uitgave één map per jaar en resolutie, bv. GHS_POP_E2020_GLOBE_R2023A_54009_100 (bevolking 2020, Mollweide, 100 m).
- `GET /{…}/V1-0/{naam}_V1_0.zip`: Het wereldbestand als zip met GeoTIFF (bevolking 2020 op 100 m: 4,7 GB).
- `GET /{…}/V1-0/tiles/{naam}_V1_0_R{rij}_C{kolom}.zip`: Dezelfde kaart in 376 tegels (bevolking 2020, 100 m), van 1 tot ~90 MB per tegel.
- `GET /GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip`: Landcijfers 1975–2030 per land en DegUrba-klasse (UC, UCL, RUR) als Excel in een zip: 1,5 MB, Last-Modified 12 nov 2024.
- `GET /GHS_WUP_COUNTRY_STATS_GLOBE_R2025A/V1-0/GHS_WUP_COUNTRY_STATS_GLOBE_R2025A_V1_0.zip`: Nieuwere landcijfers uit de WUP-reeks R2025A (5,9 MB, 4 dec 2025); niet door ons geopend.

### Parameters
- `product`: GHS_POP (bevolking), GHS_BUILT_S (bebouwd oppervlak), GHS_BUILT_V (volume), GHS_BUILT_H (hoogte), GHS_SMOD (stad/platteland, DegUrba), GHS_UCDB (stedendatabank), GHS_DUC, GHS_LAND, GHS_AGE, GHS_OBAT … (getest)
- `uitgave`: R2022A, R2023A, R2024A, R2025A …: elke uitgave rekent de hele reeks opnieuw. (ervaring)
- `jaar`: Om de 5 jaar; 2025 en 2030 zijn vooruitberekend. (getest)
- `resolutie`: 54009_100 en 54009_1000 (Mollweide, 100 m en 1 km), 4326_3ss en 4326_30ss (WGS84, 3 en 30 boogseconden). (getest)

### Wat er in de bestanden staat (selectie) (4)
`GHS_POP` raster float, `GHS_BUILT_S` raster, `GHS_SMOD` raster klasse, `AREA_KM2_L1, POP_L1, BU_S_km2_L1, BUCAP_m2_L1` werkblad

### Limieten en valkuilen
- Geen sleutel en geen gedocumenteerde limiet. De server ondersteunt Range-verzoeken (accept-ranges: bytes), handig om een download te hervatten. (getest)
- De map COG_test bevat een proef met een Cloud-Optimized GeoTIFF van 20 GB (okt 2026); de gewone producten zijn nog zips met GeoTIFF. Een raster bekijk je dus pas na downloaden en uitpakken. (getest)
- De landcijfers-zip is een xlsx in een zip; zonder Excel-pakket te lezen via de centrale map van de zip en de XML van het werkblad (sharedStrings bij t='s'). (ervaring)
- Geen robots.txt op jeodpp.jrc.ec.europa.eu en human-settlement.emergency.copernicus.eu (404). (getest)

### Voorbeeld
```
https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/
```


## Voorbeelden met echte cijfers (2)

Per voorbeeld de bevinding, de peildatum en de aanroep die precies deze cijfers ophaalt.

- **Inwoners van Nederland naar soort gebied: in stedelijke centra is het grootste deel, 49% in 2020** (2020). Tabel GHS-COUNTRY-STATS_MT_GLOBE_R2024_V1_0.xlsx (POP_L1). [Voorbeeld](https://www.opendataindex.nl/voorbeeld/ghsl-inwoners-stad-platteland)
  - `https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip`
- **Bebouwd oppervlak in Nederland volgens satellietbeelden: 1.906 vierkante kilometer in 2020, 2 keer zo veel als in 1975** (2020). Tabel GHS-COUNTRY-STATS_MT_GLOBE_R2024_V1_0.xlsx (BU_S_km2_L1). [Voorbeeld](https://www.opendataindex.nl/voorbeeld/ghsl-bebouwd-oppervlak)
  - `https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip`