# Natura 2000-gebieden

De officiële grenzen van alle Natura 2000-gebieden in Nederland: de natuur die onder de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn valt. Het gaat om 162 gebieden, waarvan drie op de Noordzee. Per gebied staan het nummer, de Europese sitecode, de soort bescherming en het aanwijzingsbesluit erbij. Via PDOK als WFS, OGC API en download.

- Uitgever: Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, Publieke Dienstverlening Op de Kaart
- Gebied: Nederland · Laagste detail: gebied (grens)
- Periode: huidige grenzen (besluiten 2008 – 2024) · Ververst: jaarlijks
- Toegang: Open · Licentie: Publiek domein (CC0 volgens de WFS, PDM volgens de metadata)
- Koppelsleutels: gebiedsnummer (nr), sitecode (NL…), naam
- Status: ok (2026-01-27) · Natura 2000-gebieden, GeoPackage
- URL: https://www.pdok.nl

## Wat kun je ermee?
- **Hoe ver woon je van Natura 2000?.** Bereken voor elk adres of elke buurt de afstand tot het dichtstbijzijnde gebied. Daarmee maak je de stikstofdiscussie concreet voor je eigen regio.
- **Vogels, habitats of allebei.** Het veld beschermin zegt waarvoor een gebied is aangewezen: VR (Vogelrichtlijn), HR (Habitatrichtlijn) of VR+HR. Kleur de kaart daarop.
- **Stikstof per gebied.** Leg de grenzen op de stikstofkaarten van het RIVM en bereken per gebied de gemiddelde depositie. Vergelijk met wat het RIVM zelf in de stikstofmonitor rapporteert.
- **Welke soorten worden er gezien?.** Gebruik de grens van één gebied als zoekvlak in GBIF en tel de waarnemingen per soort en per jaar.

## Zo verwerk je het
1. **Alles in één keer, als GeoPackage.** De download is één GeoPackage van ruim 9 MB in RD (EPSG:28992). Dit is de makkelijkste route voor een kaart van heel Nederland.
   `https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/atom/downloads/natura2000.gpkg`
2. **Eén gebied via de OGC API.** De OGC API kan filteren op naam (naam_n2k). Veluwe geeft twee objecten: een klein los deel en het grote gebied van ruim 88.000 hectare. Het antwoord is ruim 3 MB door de geometrie.
   `https://api.pdok.nl/rvo/natura2000/ogc/v1/collections/natura2000/items?f=json&naam_n2k=Veluwe`
3. **Of via de WFS.** De WFS heeft één laag, natura2000:natura2000, met 209 objecten voor 162 gebieden: sommige gebieden bestaan uit meerdere delen. Voeg ze samen op nr voor je per gebied telt.
   `https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/wfs/v1_0?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=natura2000:natura2000&outputFormat=application/json&srsName=EPSG:4326&count=1`
4. **Let op de veldnamen.** WFS en OGC API noemen dezelfde velden anders: naamN2K tegenover naam_n2k, sitecodeH tegenover sitecode_h. Kies één route en houd die aan.

## Interessante koppelingen
- Welke soorten zijn de afgelopen tien jaar in dit gebied gezien? → [gbif](https://www.opendataindex.nl/bron/gbif.md) via geometrie van het gebied. Vereenvoudig de grens tot een polygoon in WGS84 (EPSG:4326) en gebruik die als zoekvlak in de GBIF-API. Grote gebieden eerst vereenvoudigen, anders wordt de vraag te lang.
- Hoe verandert de vegetatie in een gebied? → [copernicus-sentinel2](https://www.opendataindex.nl/bron/copernicus-sentinel2.md) via begrenzing (bbox). Zoek opnamen binnen de bbox van het gebied en vergelijk een groene index (NDVI) per seizoen, alleen binnen de grens.

## Vergelijkbare bronnen
- [Natura 2000 Network Viewer (EEA)](https://natura2000.eea.europa.eu): Alle Natura 2000-gebieden van Europa, met per gebied de soorten en habitats waarvoor het is aangewezen.
- [Monitor stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden (RIVM)](https://data.overheid.nl/dataset/82617-monitor-stikstofdepositie-in-natura-2000-gebieden): Hoeveel stikstof er op de gebieden neerkomt, nu en in prognoses. De grenzen zelf zitten hier niet in.
- [esa-worldcover](https://www.opendataindex.nl/bron/esa-worldcover.md): Wat er feitelijk groeit of staat (bos, gras, akker, bebouwing), niet wat beschermd is.

## Waar je op moet letten
- **Niet elk gebied is definitief aangewezen.** Volgens de beschrijving van de dienst bevat die de grenzen van definitief aangewezen gebieden, en voor de rest de grens uit het ontwerpbesluit of zoals gemeld aan de Europese Commissie. Lees het veld status per gebied.
- **Datums in de metadata kloppen niet.** Het NGR-record noemt een revisiedatum in 2028 en een volgende update in 2018. Vertrouw voor de versie op de datum in de ATOM-feed (27 januari 2026).
- **Gebied is niet hetzelfde als habitat.** De grens zegt waar het gebied ligt, niet welke habitattypen of soorten waar binnen het gebied voorkomen. Die staan in de habitattypekaarten van de provincies en in de beheerplannen.
- **Twee projecties.** Standaard komt alles in RD (EPSG:28992). Voor een webkaart vraag je EPSG:4326 of EPSG:3857.

## API (OGC WFS 2.0.0)

- Basis: https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/wfs/v1_0
- Toegang: Geen sleutel. Kosten: none; gebruiksvoorwaarden: https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl. (uit de beschrijving)
- Formaten: application/gml+xml; version=3.2, text/xml; subtype=gml/3.2.1, text/xml; subtype=gml/3.1.1, application/json; subtype=geojson, application/json
- Omvang: 209 objecten in natura2000:natura2000 (getest)
- Filteren: OGC Filter Encoding (FES 2.0); PropertyIsEqualTo, PropertyIsNotEqualTo, PropertyIsLessThan, PropertyIsGreaterThan, PropertyIsLessThanOrEqualTo, PropertyIsGreaterThanOrEqualTo, PropertyIsLike, PropertyIsBetween, PropertyIsNull, Equals, Disjoint, Touches, Within, Overlaps, Crosses, Intersects, Contains, DWithin, Beyond, BBOX, During

### Endpoints
- `GET ?request=GetCapabilities`: beschrijving van de dienst
- `GET ?request=DescribeFeatureType`: velden van een laag (XSD)
- `GET ?request=GetFeature`: de objecten zelf, met geometrie
- `GET ?request=ListStoredQueries`: opgeslagen zoekvragen
- `GET ?request=DescribeStoredQueries`: uitleg bij opgeslagen zoekvragen

### Parameters
- `typeNames`: welke laag: natura2000:natura2000 (uit de beschrijving)
- `outputFormat`: bv. application/json voor GeoJSON (uit de beschrijving)
- `srsName`: projectie, bv. EPSG:4326 voor webkaarten (standaard EPSG:28992, RD) (uit de beschrijving)
- `count / startIndex`: pagineren (uit de beschrijving)
- `filter`: FES-XML-filter op velden of geometrie (uit de beschrijving)
- `bbox`: rechthoek in de gekozen projectie (platform)

### Velden (11)
`geom` geometrie, `naamN2K` string, `vhnNew` integer, `nr` integer, `beschermin` string, `sitecodeV` string, `sitecodeH` string, `status` string, `kadaster` string, `staatscour` string, `fuuid` string

### Limieten en valkuilen
- Maximaal 1.000 objecten per verzoek (CountDefault). (uit de beschrijving)
- Pagineren kan: count en startIndex (ImplementsResultPaging). (uit de beschrijving)
- Eén object met geometrie is al snel tientallen KB (Coepelduynen: 24 KB); alle 209 objecten zijn samen ruim 22 MB als GeoJSON. Neem voor heel Nederland de GeoPackage (9,3 MB). (getest)
- propertyName laat bij deze dienst de geometrie niet weg: ook zonder geom in de lijst komt de volledige grens mee. (getest)
- 209 objecten voor 162 gebieden (unieke nr). Samenvoegen op nr voor tellingen per gebied. (getest)
- Het veld status is vrije tekst met het besluit, bijvoorbeeld 'Natura 2000-besluit 7 mei 2013, wijzigingsbesluit okt 2014'. Er is geen los datumveld. (getest)
- De OGC API op api.pdok.nl/rvo/natura2000/ogc/v1 gebruikt andere veldnamen (naam_n2k) en kan alleen op naam_n2k filteren. (getest)

### Voorbeeld
```
https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/wfs/v1_0?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=natura2000:natura2000&outputFormat=application/json&srsName=EPSG:4326&count=1
```

## Zo haal je het op

### curl
```bash
curl -o natura2000.gpkg "https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/atom/downloads/natura2000.gpkg"
```

### python
```python
import requests

# Eén gebied via de OGC API van PDOK, in WGS84
r = requests.get("https://api.pdok.nl/rvo/natura2000/ogc/v1/collections/natura2000/items",
                 params={"f": "json", "naam_n2k": "Veluwe"})
for f in r.json()["features"]:
    p = f["properties"]
    print(p["naam_n2k"], p["nr"], p["beschermin"], round(p["shape_area"] / 10_000), "ha")
```

## Wat je ermee kunt bouwen
- [Natuur in je buurt: welke soorten zijn er gezien en hoe groen is het?](https://www.opendataindex.nl/bouwen/biodiversiteit-buurt.md): Een app die voor elk punt in Nederland laat zien welke planten en dieren er in een straal van 1 km zijn waargenomen, hoeveel van de grond groen is en hoe ver het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ligt.


## Voorbeelden met echte cijfers (1)

Per voorbeeld de bevinding, de peildatum en de aanroep die precies deze cijfers ophaalt.

- **Natura 2000-gebieden naar Europese richtlijn: alleen Habitatrichtlijn is het grootste deel, 52% in januari 2026** (januari 2026). Tabel natura2000:natura2000. [Voorbeeld](https://www.opendataindex.nl/voorbeeld/natura2000-richtlijnen)
  - `https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/wfs/v1_0?service=WFS&version=2.0.0&request=GetPropertyValue&typeNames=natura2000:natura2000&valueReference=beschermin&sortBy=fuuid`
  - `https://service.pdok.nl/rvo/natura2000/wfs/v1_0?service=WFS&version=2.0.0&request=GetPropertyValue&typeNames=natura2000:natura2000&valueReference=nr&sortBy=fuuid`