# Uitspraken van de Rechtspraak

Een open API met alle gepubliceerde uitspraken van Nederlandse rechters: de volledige tekst in XML, met rechtsgebied, instantie, zaaknummer, uitspraakdatum en een korte samenvatting. Op 15 oktober 2026 telde de index 3.778.296 ECLI's, waarvan 967.399 met de tekst van de uitspraak. Elke dag komen er nieuwe bij.

- Uitgever: De Rechtspraak (Raad voor de rechtspraak)
- Gebied: Nederland · Laagste detail: uitspraak
- Periode: 1880 – heden · Ververst: dagelijks
- Toegang: Open · Licentie: Publiek domein (Public Domain Mark 1.0, volgens data.overheid.nl)
- Koppelsleutels: ECLI, zaaknummer, instantie
- Status: ok (2026-10-16) · 967.665 uitspraken met tekst · nieuwste: ECLI:NL:RBDHA:2026:27927
- URL: https://www.rechtspraak.nl/uitspraken/open-data

## Wat kun je ermee?
- **Wat gebeurde er vandaag in de rechtszaal?.** Vraag de uitspraken van de afgelopen dag op, nieuwste eerst. Elke regel heeft een samenvatting en een link naar de volledige tekst.
- **Hoeveel strafzaken publiceert elke rechtbank?.** Filter op rechtsgebied strafrecht en per instantie, en tel per jaar. In 2025 kwamen 81.704 uitspraken met tekst online (alle rechtsgebieden). Vergelijk welke rechtbanken veel of weinig publiceren.
- **Zoek een onderwerp door de jaren.** Haal de tekst op van alle uitspraken in een rechtsgebied en zoek op een woord, zoals 'bankhelpdeskfraude' of 'huurverhoging'. Zo zie je wanneer een fenomeen bij de rechter verschijnt.
- **Strafmaat vergelijken.** Lees de straffen uit uitspraken over hetzelfde delict en zet ze per rechtbank naast elkaar. Lees altijd een handvol uitspraken zelf om je tekstherkenning te controleren.

## Zo verwerk je het
1. **Zoek in de ECLI-index.** De zoek-API geeft een Atom-feed met ECLI's. Met return=DOC krijg je alleen uitspraken waarvan de tekst er is; max is hoogstens 1.000, met from blader je verder.
   `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=10&return=DOC&sort=DESC`
2. **Filter op rechtsgebied, instantie en datum.** Filters zijn adressen (URI's) uit de waardelijsten. Een periode geef je met twee keer date. Let op hoofdletters: rechtsgebied#strafrecht werkt, #strafRecht geeft 0.
   `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=10&return=DOC&subject=http://psi.rechtspraak.nl/rechtsgebied%23strafrecht&creator=http://standaarden.overheid.nl/owms/terms/Rechtbank_Amsterdam&date=2026-01-01&date=2026-10-15`
3. **Bekijk de waardelijsten.** Alle instanties en rechtsgebieden met hun URI staan in aparte XML-lijsten.
   `https://data.rechtspraak.nl/Waardelijst/Rechtsgebieden`
4. **Haal de uitspraak zelf op.** Per ECLI krijg je één XML-bestand: eerst de metadata (RDF), dan de tekst. Met return=META alleen de metadata. Een onbekend ECLI geeft 404.
   `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/content?id=ECLI:NL:RBLIM:2026:11142&return=META`
5. **Werk bij met de wijzigingsdatum.** Uitspraken worden achteraf aangepast. Vraag met twee keer modified alles op wat in een periode veranderde, in plaats van alles opnieuw te laden.
   `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=100&modified=2026-10-14T00:00:00&modified=2026-10-15T00:00:00`

## Interessante koppelingen
- Komen delicten die vaak worden geregistreerd ook vaak in gepubliceerde uitspraken terug? → [politie-misdrijven](https://www.opendataindex.nl/bron/politie-misdrijven.md) via jaar + regio van de rechtbank. Tel per jaar uitspraken met een delict in de tekst en zet dat naast de geregistreerde misdrijven in de gemeenten van dat arrondissement. Het gaat om gepubliceerde uitspraken, dus vergelijk verhoudingen, geen absolute aantallen.

## Vergelijkbare bronnen
- [open-overheid-woo](https://www.opendataindex.nl/bron/open-overheid-woo.md): Ook documenten met volledige tekst, maar van de overheid: Woo-besluiten en openbaar gemaakte stukken, geen rechterlijke uitspraken.
- [cbs-statline](https://www.opendataindex.nl/bron/cbs-statline.md): CBS had tellingen van afgehandelde zaken (tabel 70229ned, 1995 tot en met 2016, gestopt). Aantallen, geen uitspraken.

## Waar je op moet letten
- **Niet elke uitspraak staat erin.** De database bevat gepubliceerde uitspraken, niet alle uitspraken. Van ruim 3 miljoen ECLI's zijn alleen sleutelgegevens bekend (nummer, instantie, zaaknummer, datum); 967.399 hebben tekst (15 oktober 2026). Een telling zegt iets over wat gepubliceerd is.
- **Geanonimiseerd, en blijf dat respecteren.** Namen van verdachten, slachtoffers en getuigen zijn vervangen door aanduidingen als [verdachte] en [slachtoffer 3]. Probeer personen niet terug te herleiden door uitspraken te combineren met andere bronnen.
- **XML, geen JSON.** Zoeken geeft Atom (XML), een uitspraak is XML met RDF-metadata. Grote strafzaken zijn honderden kilobytes. Haal tekst alleen op voor de ECLI's die je nodig hebt.
- **De uitspraakdatum is niet de publicatiedatum.** Een uitspraak van september kan in oktober online komen. sort sorteert op wijzigingsdatum, filter date op uitspraakdatum. Recente jaren groeien nog aan.
- **rechtspraak.nl weigert scripts.** www.rechtspraak.nl (ook de uitleg over open data) gaf ons script een 403. data.rechtspraak.nl en uitspraken.rechtspraak.nl werken wel.

## API (REST (Atom en XML met RDF))

- Basis: https://data.rechtspraak.nl
- Toegang: Geen sleutel of account. (getest)
- Formaten: atom, xml
- Omvang: 3779185 ECLI's in de index, waarvan 967.666 met tekst (return=DOC), 16 okt 2026 (getest)
- Filteren: Queryparameters, geen querytaal. Filterwaarden zijn URI's uit de waardelijsten; een bereik geef je door de parameter twee keer te geven (date=…&date=…). Er is geen vrije-tekstzoeken: q en procedure werden genegeerd (totaal bleef 3.779.185).; =, twee keer = bereik

### Endpoints
- `GET /uitspraken/zoeken`: Zoeken in de ECLI-index: Atom-feed met per entry het ECLI, een titel (instantie, datum, zaaknummer), de samenvatting en de wijzigingsdatum. Het totaal staat in subtitle ("Aantal gevonden ECLI's: N").
- `GET /uitspraken/content?id={ECLI}`: Eén uitspraak of conclusie als XML: RDF-metadata (instantie, datums, zaaknummer, procedure, rechtsgebied, vindplaatsen, relaties) plus inhoudsindicatie en de volledige tekst.
- `GET /uitspraken/content?id={ECLI}&return=META`: Alleen de metadata, zonder tekst.
- `GET /Waardelijst/{Instanties|Rechtsgebieden|Proceduresoorten|Formelerelaties}`: De codelijsten met URI en naam; Instanties ook met type, begin- en einddatum.
- `GET /Waardelijst/NietNederlandseUitspraken`: Lijst van niet-Nederlandse uitspraken waarnaar verwezen wordt (3,5 MB).

### Parameters
- `max`: Aantal entries, hoogstens 1.000 (max=2000 gaf er minder, niet meer). (ervaring)
- `from`: Offset, begint bij 0. (ervaring)
- `sort`: ASC of DESC, op wijzigingsdatum. Een andere waarde geeft 400 met een JSON-validatiefout. (getest)
- `return`: DOC = alleen ECLI's met tekst (967.666). Zonder return: alle ECLI's (3.779.185). return=META geeft bij zoeken 400. (getest)
- `type`: Uitspraak (3.703.524) of Conclusie (75.661). (getest)
- `date`: Uitspraakdatum JJJJ-MM-DD. Eén keer = die dag (2026-10-01: 460), twee keer = een periode (1 t/m 5 okt 2026: 1.399). (getest)
- `modified`: Wijzigingsdatum JJJJ-MM-DDTUU:MM:SS. Eén keer = vanaf dat moment (2.489), twee keer = een venster (1.216 tussen 15 en 16 okt 2026). Gebruik dit om bij te werken. (getest)
- `subject`: Rechtsgebied als URI, bv. http://psi.rechtspraak.nl/rechtsgebied#strafrecht (# als %23). Hoofdlettergevoelig: #strafrecht 539.117, #strafRecht 0. (getest)
- `creator`: Instantie als OWMS-URI, bv. http://standaarden.overheid.nl/owms/terms/Hoge_Raad_der_Nederlanden (met DOC 50.995). (getest)
- `replaces`: Oud LJN-nummer; geeft het ECLI dat het vervangt (een onbekende waarde gaf 0). (getest)

### Velden in de feed en in een uitspraak (selectie) (13)
`entry/id` string, `entry/title` string, `entry/summary` string, `entry/updated` datetime, `dcterms:creator` uri, `dcterms:date` date, `dcterms:issued` date, `psi:zaaknummer` string, `psi:procedure` uri, `dcterms:subject` uri, `dcterms:spatial` string, `dcterms:hasVersion` lijst, `uitspraak / conclusie` xml

### Limieten en valkuilen
- Geen gedocumenteerde rate limit. Een telling (max=1) duurt ongeveer 0,1 tot 0,2 s; haal teksten alleen op voor de ECLI's die je nodig hebt (grote strafzaken zijn honderden kB). (getest)
- Tellen kan zonder alles op te halen: max=1 en het getal uit subtitle lezen. (getest)
- Een onbekend volgnummer bij een bestaande instantie (ECLI:NL:RBROT:2026:999999) gaf 404; een onbekende instantiecode gaf 200 met een lege RDF. Controleer of er een dcterms:identifier in staat. (getest)
- Rechtsgebieden overlappen (een uitspraak kan er meer hebben); instanties niet. Tel per instantie als je wilt optellen. (ervaring)
- De Waardelijst Instanties bevat ook opgeheven gerechten; 78 hebben geen einddatum, ook enkele historische. (ervaring)
- www.rechtspraak.nl (ook de uitleg over open data) geeft scripts een 403 (Akamai). data.rechtspraak.nl heeft geen robots.txt (404) en werkt; niet omzeilen. (getest)

### Voorbeeld
```
https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=3&return=DOC&sort=DESC&subject=http://psi.rechtspraak.nl/rechtsgebied%23strafrecht
```

## Zo haal je het op

### curl
```bash
curl "https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=5&return=DOC&sort=DESC&subject=http://psi.rechtspraak.nl/rechtsgebied%23strafrecht"
```

### python
```python
import requests
import xml.etree.ElementTree as ET

A = "{http://www.w3.org/2005/Atom}"
r = requests.get("https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken", params={
    "max": 5, "return": "DOC", "sort": "DESC",
    "subject": "http://psi.rechtspraak.nl/rechtsgebied#strafrecht"})
feed = ET.fromstring(r.content)
print(feed.find(A + "subtitle").text)
for e in feed.findall(A + "entry"):
    print(e.find(A + "id").text, "·", (e.find(A + "summary").text or "")[:80])
```


## Voorbeelden met echte cijfers (2)

Per voorbeeld de bevinding, de peildatum en de aanroep die precies deze cijfers ophaalt.

- **Gepubliceerde uitspraken per gerecht: het meest Rechtbank Den Haag (19.288 uitspraken), dan Rechtbank Zeeland-West-Brabant en Rechtbank Rotterdam** (2025). Tabel uitspraken/zoeken. [Voorbeeld](https://www.opendataindex.nl/voorbeeld/rechtspraak-uitspraken-per-gerecht)
  - `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=1&return=DOC&date=2025-01-01&date=2025-12-31&creator=http%3A%2F%2Fstandaarden.overheid.nl%2Fowms%2Fterms%2FRechtbank_Den_Haag`
  - `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=1&return=DOC&date=2025-01-01&date=2025-12-31`
- **Gepubliceerde rechterlijke uitspraken: 81.734 uitspraken per jaar in 2025, 15 keer zo veel als in 2000** (2025). Tabel uitspraken/zoeken. [Voorbeeld](https://www.opendataindex.nl/voorbeeld/rechtspraak-uitspraken-per-jaar)
  - `https://data.rechtspraak.nl/uitspraken/zoeken?max=1&return=DOC&date=2025-01-01&date=2025-12-31`