Nederlandse bron

Iv3, begrotingen en jaarrekeningen van gemeenten

Gemeenten leveren hun begroting, vier kwartaalcijfers en de jaarrekening aan bij het CBS, in een vaste indeling: Informatie voor derden (Iv3). Het CBS zet die cijfers onbewerkt open, per gemeente, per taakveld (van bestuur tot jeugdhulp en afval) en per soort baten of lasten. Er is één tabel per verslagjaar, ook voor provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.

Financieel BestuurOpenAPIDownloadNederland · gemeente en taakveld

Actueel · bijgewerkt 25 dagen geleden · gecontroleerd 17:23

Begrote algemene uitkering uit het gemeentefonds per inwoner: het hoogst in Schiermonnikoog (4.844 euro), het laagst in Bloemendaal (1.481 euro)

Begrote algemene uitkering uit het gemeentefonds per inwoner per gemeente, begroting 2026, in euro per inwoner. Heel Nederland: 2.590. 342 gemeenten met een cijfer.

Bron: CBS, Iv3-tabel 45078NED (Gemeenten 2026 onbewerkte Iv3-data), gedeeld door de bevolking uit CBS 37230ned · opgehaald 25 oktober 2026 · selectie: taakveld 0.7; categorie B4.3.1; 2e plaatsing; inwoners op 1 januari 2026 (CBS 37230ned)Open de tabel Los blok

Begrote opbrengst van de OZB per inwoner: het hoogst in Schiermonnikoog (874 euro), het laagst in Ooststellingwerf (134 euro)

Begrote opbrengst van de OZB per inwoner per gemeente, begroting 2026, in euro per inwoner. Heel Nederland: 350. 342 gemeenten met een cijfer.

Bron: CBS, Iv3-tabel 45078NED (Gemeenten 2026 onbewerkte Iv3-data), gedeeld door de bevolking uit CBS 37230ned · opgehaald 25 oktober 2026 · selectie: taakveld 0.61 + 0.62; categorie B2.2.1 + B2.2.2; 2e plaatsing; inwoners op 1 januari 2026 (CBS 37230ned)Open de tabel Los blok

Wat je ermee kunt bouwen1

ToolGemeentebegroting-verkenner: waar geeft mijn gemeente geld aan uit?Kies een gemeente en zie de begroting per taakveld, in euro's per inwoner, en hoe één taakveld zich verhoudt tot alle 342 andere gemeenten.2 bronnenGevorderd

Wat kun je ermee?4 ideeën

Om te beginnen

Hoeveel haalt je gemeente op aan OZB?

Tel de baten op taakveld 0.61 (OZB woningen) en 0.62 (niet-woningen) op. Amsterdam begrootte voor 2025 op 0.61 samen 172,7 miljoen euro aan baten. Deel door het aantal inwoners en vergelijk met buurgemeenten.

Om te beginnen

Begroting tegen werkelijkheid

Zet de begroting naast de jaarrekening van hetzelfde jaar. Op welke taakvelden geeft je gemeente steeds meer uit dan begroot?

Voor gevorderden

Wie huurt het meest in?

Categorie L3.5.1 (ingeleend personeel) tegenover L1.1 (salarissen en sociale lasten) laat per gemeente zien hoe afhankelijk die is van inhuur.

Voor gevorderden

Volg de reserves

De balansposten P111 (algemene reserve) en P112 (bestemmingsreserves) met de categorieën Primo en Ultimo laten zien hoe de spaarpot van een gemeente door het jaar verandert.

Zo verwerk je het5 stappen

Zoek de tabel van het juiste jaar
Elk verslagjaar heeft een eigen tabel: 45071NED is Gemeenten 2025, 45078NED Gemeenten 2026, 45067NED Gemeenten 2024. De catalogus geeft ze allemaal.
```
https://dataderden.cbs.nl/ODataCatalog/Tables?$format=json&$filter=Catalog%20eq%20'IV3'&$select=Identifier,Title,Modified
```
Bekijk de codes
Vier dimensies: TaakveldBalanspost (145 codes), Categorie (78), Gemeenten (342) en Verslagsoort (6: begroting, kwartaal 1 tot 4, jaarrekening).
```
https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED/Verslagsoort
```
Filter op gemeente, verslagsoort en taakveld
Vul de sleutels aan met spaties: gemeente tot 9 tekens ('GM0363 '), taakveld tot 6 ('0.61 '), categorie tot 8 ('B2.2.1 '). Zonder spaties krijg je een lege lijst.
```
https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED/TypedDataSet?$filter=Gemeenten%20eq%20'GM0363%20%20%20'%20and%20Verslagsoort%20eq%20'2025X000'%20and%20TaakveldBalanspost%20eq%20'0.61%20%20'
```
Gebruik de tweede plaatsing
Elke verslagsoort wordt twee keer geplaatst. De tweede plaatsing bevat de verbeteringen die gemeenten nog instuurden. Bedragen zijn in duizenden euro's.
Of neem de bewerkte tabellen
Het CBS maakt er ook bewerkte tabellen van, maar alleen per regio en grootteklasse: 83641NED (begrotingen) en 84413NED (jaarrekeningen). De heffingen staan wel per gemeente in 83642NED.
```
https://opendata.cbs.nl/ODataApi/OData/83642NED/DataProperties
```

Interessante koppelingen

gemeentecode (GM)

Hoeveel geeft je gemeente per inwoner uit aan jeugdhulp?

Haal het aantal inwoners (of jongeren) uit de kerncijfers en deel de lasten op de jeugdtaakvelden erdoor (onder andere 6.751 tot en met 6.763, 6.792 PGB Jeugd, 6.821 en 6.822).

Koppel met Kerncijfers wijken en buurten

gemeentecode (GM)

Geven gemeenten met veel overlast meer uit aan openbare orde?

Zet de lasten op taakveld 1.2 (openbare orde en veiligheid) per inwoner naast de geregistreerde overlast per 1.000 inwoners.

Koppel met Geregistreerde overlast per buurt

Vergelijkbare bronnen

Waarstaatjegemeente.nl
De dashboards Gemeentefinanciën en BBV tonen dezelfde soort cijfers al bewerkt, als grafiek en per inwoner.
CBS StatLine
Bewerkte CBS-tabellen over gemeentefinanciën, opgeteld per regio en grootteklasse en gecontroleerd door het CBS.

Waar je op moet letten

Onbewerkt, dus ongecontroleerd
Het CBS draagt geen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van deze cijfers en hoeft ze in eigen publicaties niet een-op-een over te nemen. Een opvallend bedrag kan een boekingsfout zijn.
Gemeenten boeken verschillend
Amsterdam boekt de OZB op woningen onder B2.2.1 (belastingen op producenten), niet onder B2.2.2. Tel alle baten- of lastencategorieën van een taakveld op voor je gemeenten vergelijkt.
Kwartaalcijfers ontbreken vaak
Gemeenten onder 20.000 inwoners hoeven geen kwartaalcijfers te leveren. Wat niet geleverd is, staat in de tabel als '.' (ontbrekend).
Taakvelden pas vanaf 2017
De indeling in taakvelden geldt vanaf 2017. Oudere jaren gebruiken een andere indeling (functies), zie de stopgezette CBS-tabellen tot 2016. Een lange reeks maak je niet zomaar.
Valkuilen in de API
Sleutels zijn aangevuld met spaties, en de lengte verschilt per dimensie. Maximaal 10.000 rijen per verzoek. Een jaartabel voor alle gemeenten heeft 23,2 miljoen rijen: filter altijd op gemeente of taakveld.

APIOData v3 · gelezen 16 okt 2026

StandaardOData v3documentatie

Toegang zonder sleutel

Geen sleutel of account; de beschrijving en onze aanroep werken anoniem. getest

Omvang23.208.120

rijen (cellen) in TypedDataSet getest

Formaten

JSONAtom/XML

Basisadres

https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED

Endpoints 9

GET/TableInfostitel, samenvatting, periode en wijzigingsdatum van de tabel
GET/UntypedDataSetde cijfers, alle waarden als tekst
GET/TypedDataSetde cijfers, met getallen als getal
GET/DataPropertiesalle kolommen: dimensies en onderwerpen met eenheid
GET/CategoryGroupsgroepering van categorieën
GET/TaakveldBalanspostcodes en namen van de dimensie TaakveldBalanspost
GET/Categoriecodes en namen van de dimensie Categorie
GET/Gemeentencodes en namen van de dimensie Gemeenten
GET/Verslagsoortcodes en namen van de dimensie Verslagsoort

Filteren platform

OData-expressies in $filter, sleutels tussen enkele aanhalingstekens

eqnegtgeltleandorsubstringof()startswith()

Parameters 6

`$filter`	rijen kiezen, bv. WijkenEnBuurten eq 'GM0363 '	platform
`$select`	alleen deze kolommen	platform
`$top / $skip`	pagineren	platform
`$orderby`	sorteren	platform
`$format`	json of atom	platform
`$count`	achter een pad: alleen het aantal	platform

Dimensies · = spatie in de sleutel

Dimensie	Codes	Voorbeelden
`TaakveldBalanspost` Taakveld/balanspost	145	`0.1···` 0.1 Bestuur `0.2···` 0.2 Burgerzaken `0.3···` 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
`Categorie` Categorie	78	`L1.1····` L1.1 Salarissen en sociale lasten `L2.1····` L2.1 Belastingen `L3.1····` L3.1 Grond
`Gemeenten` Gemeenten	342	`GM1680···` Aa en Hunze `GM0358···` Aalsmeer `GM0197···` Aalten
`Verslagsoort` Verslagsoort	6	`2025X000` Begroting `2025X001` 1e kwartaal `2025X002` 2e kwartaal

Velden 2

Naam	Type	Betekenis
`k_1ePlaatsing_1` 1e plaatsing	double · 1 000 euro	Cijfers met als onderwerp '1e plaatsing' worden gepubliceerd 10 dagen na de uiterste inzenddatum die geldt voor de betreffende verslagsoort. Valt deze dag in …
`k_2ePlaatsing_2` 2e plaatsing	double · 1 000 euro	Cijfers met als onderwerp '2e plaatsing' worden gepubliceerd 70 dagen na de uiterste inzenddatum die geldt voor de betreffende verslagsoort. Valt deze dag in …

Limieten en valkuilen

Maximaal 10.000 rijen per verzoek; pagineer met $skip. De tabel Gemeenten 2025 telt 23.208.120 rijen (15 okt 2026). getest
Sleutels zijn met spaties aangevuld en de lengte verschilt per dimensie: Gemeenten 9 tekens ('GM0363 '), TaakveldBalanspost 6 ('0.61 '), Categorie 8 ('B2.2.1 '). Let op: in andere CBS-tabellen is de gemeentecode 10 tekens. getest
Eén tabel per verslagjaar en per soort overheid (45071NED = Gemeenten 2025). Zoek nieuwe jaren in de catalogus met $filter=Catalog eq 'IV3'. getest
Twee maten: k_1ePlaatsing_1 en k_2ePlaatsing_2 (1e en 2e plaatsing), in 1.000 euro. De tweede plaatsing bevat verbeteringen van gemeenten. uit de beschrijving
Verslagsoort-codes bevatten het jaar (2025X000 begroting, 2025X001 tot en met 2025X004 de kwartalen, 2025X005 jaarrekening). getest
robots.txt van opendata.cbs.nl en iv3statline.cbs.nl verbiedt /ODataAPI/OData/* (hoofdletters API) en zet er Noindex op; dataderden.cbs.nl heeft geen robots.txt (404). getest

Probeer het HTTP 200 · 235 ms · 16 okt

https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED/TypedDataSet?$filter=Gemeenten eq 'GM0363   ' and Verslagsoort eq '2025X000' and TaakveldBalanspost eq '0.61  ' and Categorie eq 'B2.2.1  '

{
  "odata.metadata": "https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED/$metadata#Cbs.OData.WebAPI.TypedDataSet",
  "value": [
    {
      "ID": 876294,
      "TaakveldBalanspost": "0.61  ",
      "Categorie": "B2.2.1  ",
      "Gemeenten": "GM0363   ",
      "Verslagsoort": "2025X000",
      "k_1ePlaatsing_1": 163897,
      "k_2ePlaatsing_2": 163897
    }
  ]
}

Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.

Gelezen uit dienstdocument (lijst van endpoints) · dimensies en onderwerpen · volledig datamodel (XML). Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.

Zo haal je het op

curl "https://dataderden.cbs.nl/ODataApi/OData/45071NED/TypedDataSet?\$filter=Gemeenten%20eq%20'GM0363%20%20%20'%20and%20Verslagsoort%20eq%20'2025X000'%20and%20TaakveldBalanspost%20eq%20'0.61%20%20'"

Gebruikt door

Waarstaatjegemeente.nlDashboard met de BBV-indicatoren per gemeente

Meer van CBS in onze index

14.153 datasets in data.overheid.nl, CBS StatLine, Nationaal Georegister, NDE Datasetregister. Dit zijn de laatst gewijzigde.

Nieuwbouwwoningen; inputprijsindex bouwkosten 2000=100, vanaf 19902026-10-30
Arable crops; production, region2026-10-30
Elektriciteitsbalans; aanbod en verbruik2026-10-30
New dwellings; input price indices building costs 2021=1002026-10-30
Bevolking op 31 december, immigranten niet-EU/EFTA, migratiemotief2026-10-30
Bouwnijverheid; productieve uren in de burgerlijke en utiliteitsbouw2026-10-30

Alles over CBS

Meer in dit thema

Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd

bron: iv3-gemeentefinancien
blokken: []
secties:
  - ideeen
  - verwerken
  - koppelingen
  - vergelijkbaar
  - beperkingen
  - code
  - gebruiktDoor
cache:
  tag: bron:iv3-gemeentefinancien
  ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is
statuscheck:
  methode: nieuwste Modified in de IV3-catalogus van dataderden.cbs.nl
  verwacht: elk kwartaal

Bron: content/bronnen/iv3-gemeentefinancien.yaml · Markdown