
Rijksmonumentenregister
Het register van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: 63.098 rijksmonumenten op 15 oktober 2026, waarvan 61.637 gebouwd en 1.461 archeologisch. Met nummer, categorie, datum van inschrijving, BAG-adres en kaartpunt of contour. Ook de beschermde stads- en dorpsgezichten en het werelderfgoed. Als kaartdienst (WFS), download en linked data met SPARQL.

Rijksmonumenten per gemeente: het meest Amsterdam (7.679 rijksmonumenten), dan Maastricht en Utrecht
Rijksmonumenten per gemeente, oktober 2026, in rijksmonumenten. Totaal: 63.098; de grootste 12 van 342 categorieën staan in de grafiek. Amsterdam is 12% van het totaal. Geteld in de linked data van de RCE, alleen objecten met de status rijksmonument.
Rijksmonumenten: het hoogst in Noord-Holland (14.052 rijksmonumenten), het laagst in Flevoland (110 rijksmonumenten)
Rijksmonumenten per provincie, oktober 2026, in rijksmonumenten. Heel Nederland: 63.098. 12 provincies met een cijfer.
Wat je ermee kunt bouwen1
Wat kun je ermee?4 ideeën
Welke gemeente heeft de meeste monumenten?
Amsterdam staat bovenaan met 7.679 rijksmonumenten, daarna Maastricht (1.672) en Utrecht (1.586). Deel door het aantal inwoners voor een eerlijker ranglijst.
Nieuwe monumenten
Er komen nog maar weinig rijksmonumenten bij: 19 met een inschrijving in 2026 (de laatste op 7 augustus), 5 in 2025. Welke zijn het?
Monumenten en verduurzaming
Koppel via het BAG-adres aan bouwjaar en energielabels. Hoeveel woningen in jouw buurt zijn monument, en dus lastiger te isoleren?
Wat is er van de lijst gehaald?
4.354 objecten in de linked data hebben de status 'geen rijksmonument' en 44 zijn 'voorbeschermd'. Zoek uit wat er verdween, en waarom.
Zo verwerk je het5 stappen
Snel op de kaart via de WFS
De kaartdienst van de RCE heeft lagen voor monumentpunten, monumentcontouren, stads- en dorpsgezichten (ook ingetrokken) en werelderfgoed. Vraag GeoJSON in lengte- en breedtegraad.
https://services.rce.geovoorziening.nl/rce/wfs?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=rce:NationalListedMonumentPoints&outputFormat=application/json&count=5&srsName=EPSG:4326
Of download alles in één keer
Alle monumentpunten als shapefile in RD (zip, 3,5 MB). Op 15 oktober 2026 was het bestand van diezelfde ochtend.
https://services.rce.geovoorziening.nl/www/download/data/Rijksmonumentpunten_28992.zip
Adres en gemeente via SPARQL
De WFS heeft geen adres of gemeente. Die staan in de linked data, te bevragen met SPARQL. Deze vraag telt rijksmonumenten per gemeente; zet Accept op text/csv voor een tabel.
https://api.linkeddata.cultureelerfgoed.nl/datasets/rce/cho/services/cho/sparql?query=PREFIX%20ceo%3A%20%3Chttps%3A%2F%2Flinkeddata.cultureelerfgoed.nl%2Fdef%2Fceo%23%3E%0APREFIX%20skos%3A%20%3Chttp%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2004%2F02%2Fskos%2Fcore%23%3E%0ASELECT%20%3Fgemeente%20(COUNT(DISTINCT%20%3Fm)%20AS%20%3Faantal)%20WHERE%20%7B%0A%20%20%3Fm%20a%20ceo%3ARijksmonument%20%3B%0A%20%20%20%20%20ceo%3AheeftJuridischeStatus%2Fskos%3AprefLabel%20%22rijksmonument%22%20%3B%0A%20%20%20%20%20ceo%3AheeftBasisregistratieRelatie%2Fceo%3Agemeentenaam%20%3Fgemeente%20.%0A%7D%20GROUP%20BY%20%3Fgemeente%20ORDER%20BY%20DESC(%3Faantal)%20LIMIT%205
Filter op de status
In de linked data staan ook afgevoerde objecten. Neem alleen ceo:heeftJuridischeStatus met label 'rijksmonument'. Tel altijd met COUNT(DISTINCT): veel gegevens staan er dubbel in.
Lees de beschrijving per monument
Elk punt in de WFS heeft een link (rijksmonumenturl) naar de pagina in het monumentenregister, met de omschrijving.
https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/341971
Interessante koppelingen


Hoe oud en hoe groot zijn de monumentale woningen?
De linked data geeft per monument de verblijfsobject-ID's uit de BAG (bijvoorbeeld 0014010011071583), plus postcode en huisnummer. Haal bouwjaar en oppervlakte op uit de BAG.


Waar staan de meeste monumenten per inwoner?
De linked data geeft de gemeentenaam en een gemeente-URI (zoals …/Uitgeest_(gemeente)), geen CBS-code. Koppel op naam en controleer de gemeenten die na herindelingen anders heten.
Vergelijkbare bronnen
Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)Alle gebouwen met bouwjaar, ook de niet-beschermde. Zegt niets over monumentstatus.
OpenStreetMapVrijwilligers zetten het monumentnummer op objecten met de tag ref:rce (10.067 keer op 15 oktober 2026, volgens taginfo). Handig voor kaarten, niet volledig.
Waar je op moet letten
- Kaartdienst zonder adres
De WFS-punten hebben nummer, categorie en status, maar geen naam, adres of gemeente. Daarvoor heb je de linked data of het register nodig.
- Punt of contour
Er zijn 63.083 monumentpunten en 4.217 contouren. Een complex (bijvoorbeeld een buitenplaats) bestaat uit meerdere monumenten met een gezamenlijk complexnummer.
- Aantallen verschillen per ingang
Op 15 oktober 2026 telde de linked data 63.098 rijksmonumenten en de WFS 63.083 punten. Noem altijd welke ingang en welke dag je gebruikte.
- De Atom-feed loopt achter
De INSPIRE-downloadfeed noemt 20 mei 2025 als bijwerkdatum, terwijl de zip-bestanden zelf van vandaag zijn. Kijk naar de Last-Modified van het bestand.
- SPARQL heeft een tijdslimiet
Een zoekvraag mag 58 seconden duren. Zoek niet in alle 59 miljoen gegevens tegelijk, maar begin bij ceo:Rijksmonument.
APIOGC WFS 2.0.0 · gelezen 16 okt 2026
Geen sleutel. Kosten: ?; gebruiksvoorwaarden: ?. uit de beschrijving
objecten in rce:NationalListedMonumentPoints getest
application/gml+xml; version=3.2DXFDXF-ZIPGML2KMLSHAPE-ZIPapplication/jsonapplication/vnd.google-earth.kml xmlapplication/vnd.google-earth.kml+xmlcsvgml3gml32jsontext/csvtext/xml; subtype=gml/2.1.2text/xml; subtype=gml/3.1.1text/xml; subtype=gml/3.2
Basisadres
https://services.rce.geovoorziening.nl/rce/wfs
Endpoints 8
- GET
?request=GetCapabilitiesbeschrijving van de dienst - GET
?request=DescribeFeatureTypevelden van een laag (XSD) - GET
?request=GetFeaturede objecten zelf, met geometrie - GET
?request=GetPropertyValuealleen de waarden van één veld - GET
?request=ListStoredQueriesopgeslagen zoekvragen - GET
?request=DescribeStoredQueriesuitleg bij opgeslagen zoekvragen - GET
?request=CreateStoredQueryCreateStoredQuery - GET
?request=DropStoredQueryDropStoredQuery
Lagen en projecties
- Rijksmonumentcontouren
rce:NationalListedMonumentPolygonsEPSG:28992 - Rijksmonumentpunten
rce:NationalListedMonumentPointsEPSG:28992 - Stads- en Dorpsgezichten
rce:TownscapesEPSG:28992 - Werelderfgoed
rce:WorldHeritageEPSG:28992 - ingetrokken_stadsendorpsgezichten
rce:ingetrokken_stadsendorpsgezichtenEPSG:28992
Filteren uit de beschrijving
OGC Filter Encoding (FES 2.0)
Parameters 6
typeNames | welke laag: rce:NationalListedMonumentPolygons, rce:NationalListedMonumentPoints, rce:Townscapes, rce:WorldHeritage, rce:ingetrokken_stadsendorpsgezichten | uit de beschrijving |
outputFormat | bv. application/json voor GeoJSON | uit de beschrijving |
srsName | projectie, bv. EPSG:4326 voor webkaarten (standaard EPSG:28992, RD) | uit de beschrijving |
count / startIndex | pagineren | uit de beschrijving |
filter | FES-XML-filter op velden of geometrie | uit de beschrijving |
bbox | rechthoek in de gekozen projectie | platform |
Velden 11 · rce:NationalListedMonumentPoints
| Naam | Type | Betekenis |
|---|---|---|
id | long | |
geom | geometrie | |
rijksmonument_nummer | int | |
complex_nummer | int | |
juridische_status | string | |
aard_monument | string | |
herkomst | string | |
kwaliteit_geometrie | string | |
hoofdcategorie | string | |
subcategorie | string | |
rijksmonumenturl | string |
Limieten en valkuilen
- Maximaal 2.147.483.647 objecten per verzoek (CountDefault). uit de beschrijving
- Pagineren kan: count en startIndex (ImplementsResultPaging). uit de beschrijving
- Zonder count krijg je de hele laag (63.083 punten). Geef altijd count mee als je alleen wilt kijken. getest
- Lagen (resultType=hits, 15 okt 2026): NationalListedMonumentPoints 63.083, NationalListedMonumentPolygons 4.217, Townscapes 472, WorldHeritage 19. getest
- GeoServer kent ook cql_filter, bijvoorbeeld cql_filter=aard_monument='archeologisch' (1.461 punten). getest
- Voor adres, gemeente en BAG-koppeling: SPARQL op https://api.linkeddata.cultureelerfgoed.nl/datasets/rce/cho/services/cho/sparql (TriplyDB, dataset rce/cho, elke dag opnieuw geladen). Met Accept application/json krijg je een platte lijst, met application/sparql-results+json het standaardformaat. getest
- Het INSPIRE-geharmoniseerde model staat ook bij PDOK: https://service.pdok.nl/rce/beschermde-gebieden-cultuurhistorie/wfs/v1_0 uit de beschrijving
- Dezelfde INSPIRE-gegevens staan ook als OGC API Features: https://api.pdok.nl/rce/beschermde-gebieden-cultuurhistorie/ogc/v1 (collecties rce_inspire_points en rce_inspire_polygons, CC BY 4.0, bijgewerkt 15 oktober 2026). Per object staat de link naar het monumentenregister in ci_citation en de datum van inschrijving in legalfoundationdate. Let op: localid is niet het monumentnummer (localid 10001.00 hoort bij monument 26722); het nummer staat aan het eind van ci_citation. Filteren kan alleen op localid. getest
Probeer het HTTP 200 · 435 ms · 16 okt
https://services.rce.geovoorziening.nl/rce/wfs?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=rce:NationalListedMonumentPoints&outputFormat=application/json&count=1&srsName=EPSG:4326
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"id": "NationalListedMonumentPoints.10001",
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": "…"
},
"geometry_name": "geom",
"properties": {
"id": 10001,
"rijksmonument_nummer": 341971,
"complex_nummer": null,
"juridische_status": "rijksmonument",
"aard_monument": "archeologisch",
"herkomst": "divers",
"kwaliteit_geometrie": "besluit",
"hoofdcategorie": "Archeologie (N)",
"subcategorie": "Archeologie (N1)",
"rijksmonumenturl": "https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/341971"
},
"bbox": [
4.7349,
52.5105
]
}
],
"totalFeatures": 63083,
"numberMatched": 63083,
"numberReturned": 1,
"timeStamp": "2026-10-16T06:22:13.586Z",
"crs": {
"type": "name",
"properties": {
"name": "urn:ogc:def:crs:EPSG::4326"
}
},
"bbox": [Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.
Gelezen uit GetCapabilities: lagen, projecties, formaten, filters, limiet · DescribeFeatureType: velden van rce:NationalListedMonumentPoints. Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.
Zo haal je het op
curl "https://services.rce.geovoorziening.nl/rce/wfs?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=rce:NationalListedMonumentPoints&outputFormat=application/json&count=5&srsName=EPSG:4326"
Meer van RCE in onze index
226 datasets in data.overheid.nl, Nationaal Georegister, NDE Datasetregister. Dit zijn de laatst gewijzigde.
- Cultuurhistorische Thesaurus (CHT)2026-10-30
- Archeologisch Basis Register (ABR)2026-10-30
- Rijksmonumenten2026-10-30
- Cultuur-Historische Objecten2026-10-30
- Colonial Objects2026-09-15
- Bruinkoolgroeves2026-08-20
Meer in dit thema
Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd
bron: rijksmonumenten blokken: [] secties: - ideeen - verwerken - koppelingen - vergelijkbaar - beperkingen - code cache: tag: bron:rijksmonumenten ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is statuscheck: methode: "Linked data: laaddatum van de dataset rce/cho en telling via SPARQL" verwacht: dagelijks
Bron: content/bronnen/rijksmonumenten.yaml · Markdown


