Riolering van gemeenten (GWSW)
Het rioolbeheer van gemeenten die hun gegevens delen volgens het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water (GWSW) van Stichting RIONED: leidingen met materiaal, diameter en aanlegjaar, putten, pompen, bouwwerken, huisaansluitingen en lozingspunten zoals riooloverstorten. Op 16 oktober 2026 ging het om 1,8 miljoen leidingen, 1,45 miljoen putten en 14.905 lozingspunten uit 144 gemeenten (van de 342), plus één dataset van de waterschappen. Via PDOK als OGC API, WFS, WMS en GeoPackage.

Rioolleidingen in het GWSW naar materiaal: het meest PVC (683.213 leidingen), dan beton en PE (polyetheen)
Rioolleidingen in het GWSW naar materiaal, oktober 2026, in leidingen. Totaal: 1.799.360; de grootste 12 van 13 categorieën staan in de grafiek. PVC is 38% van het totaal. 232.889 leidingen hebben geen of een ander materiaal. Alleen gemeenten die hun rioolbeheerdata via het GWSW delen.
Wat kun je ermee?4 ideeën
Waar stroomt het riool over?
De collectie beheerlozing heeft 14.905 lozingspunten: externe overstorten (bij hevige regen stroomt rioolwater naar sloot of gracht), uitlaten en nooduitlaten. Zet ze op de kaart naast zwemwater.
Waar ligt nog asbestcement?
11.900 leidingen hebben materiaal asbestcement, 683.489 pvc en 682.052 beton. Kleur een kaart op materiaal of bereken per gemeente het aandeel oude materialen.
Hoe oud is het riool?
Het veld begindatum geeft het aanlegjaar van een leiding. Maak per buurt een leeftijdsprofiel en vergelijk met het rioleringsplan van de gemeente.
Welke gemeenten delen hun riooldata?
Het veld dataset noemt de gemeente. Op 16 oktober 2026 waren dat er 144; de rest van Nederland ontbreekt. Een kaart van wie wel en wie niet meedoet is al een verhaal.
Zo verwerk je het4 stappen
Overstorten van één gemeente
In de OGC API kun je per collectie maar op een paar velden filteren. Neem een bbox rond de gemeente (in graden), maximaal 1.000 per pagina, en volg de link next.
https://api.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/ogc/v1/collections/beheerlozing/items?f=json&limit=1000&bbox=5.05,52.05,5.17,52.13
Tellen met de WFS
De WFS van dezelfde dataset geeft totalen met resultType=hits. Materiaal is een GWSW-URI met versie (…/1.6/totaal/PVC): tel met PropertyIsLike op */PVC.
https://service.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/wfs/v1_0?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&resultType=hits&typeNames=beheerlozing
Een gemeente via de WFS
Filter op het veld dataset (de volledige URL met de gemeentenaam zonder spaties, bv. Utrecht, UtrechtseHeuvelrug, DenHaag) en vraag GeoJSON in graden.
https://service.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/wfs/v1_0?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&typeNames=beheerlozing&outputFormat=application/json&srsName=EPSG:4326&count=100&FILTER=%3CFilter%3E%3CPropertyIsEqualTo%3E%3CPropertyName%3Edataset%3C/PropertyName%3E%3CLiteral%3Ehttps://apps.gwsw.nl/item_config?dataset=Utrecht%3C/Literal%3E%3C/PropertyIsEqualTo%3E%3C/Filter%3E
Alles in één bestand
De GeoPackage met alle collecties is 2,96 GB en wordt dagelijks vernieuwd (Last-Modified 15 oktober 2026). De ATOM-feed noemt het bestand.
https://service.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/atom/index.xml
Interessante koppelingen


Hoe vaak is er zo veel regen dat de overstorten aanspringen?
Het GWSW geeft waar de overstorten liggen; tel met de daggegevens van het KNMI hoe vaak er meer dan 20 millimeter op een dag viel. Echte overstortmetingen staan niet in het GWSW.


Meter riool per inwoner
Tel per buurt de lengte van de leidingen (veld lengte_leiding) en deel door het aantal inwoners uit de CBS-buurtcijfers.
Vergelijkbare bronnen
Waterschapsdata (IMWA en DAMO)De waterschappen beheren het vervolg: rioolgemalen, persleidingen en zuiveringen (waterketen DAMO). Het GWSW gaat over het gemeentelijke riool tot aan dat overnamepunt.
- RSRichtlijn stedelijk afvalwater (Rijkswaterstaat) nog niet uitgelegd
Landelijke rapportage voor de EU over rioolstelsels en zuiveringen, veel grover dan het GWSW.
OpenStreetMapOSM heeft vrijwel geen ondergrondse leidingen; het GWSW is de enige open bron op dit detail.
Waar je op moet letten
- Niet landsdekkend
Alleen gemeenten die hun beheerdata via het GWSW delen. Op 16 oktober 2026 telden we 144 gemeentenamen in het veld dataset (sommige met een tweede set _Aansluitingen) en één set van de waterschappen. Amsterdam en Rotterdam ontbreken.
- Codes als URL's met versie
Type en materiaal zijn URI's van data.gwsw.nl met een versienummer (1.4, 1.5, 1.6, 1.7). Dezelfde soort komt dus onder vier namen voor: kijk naar het laatste deel. Sommige gemeenten gebruiken eigen afkortingen (pp voor polypropyleen).
- Veel velden leeg
231.022 van de 1.799.881 leidingen hebben geen of een ongebruikelijk materiaal. Datums zijn soms een lege tekst in plaats van leeg.
- Geen totalen in de OGC API
De OGC API geeft geen numberMatched en maximaal 1.000 objecten per pagina. Voor tellingen de WFS (resultType=hits) gebruiken; een telling over alle leidingen met een filter duurt 3 tot 8 seconden.
APIOGC WFS 2.0.0 · gelezen 16 okt 2026
Geen sleutel. Kosten: none; gebruiksvoorwaarden: https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl. uit de beschrijving
objecten in beheerstedelijkwater:BeheerLozing getest
application/gml+xml; version=3.2text/xml; subtype=gml/3.2.1text/xml; subtype=gml/3.1.1application/json; subtype=geojsonapplication/json
Basisadres
https://service.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/wfs/v1_0
Endpoints 5
- GET
?request=GetCapabilitiesbeschrijving van de dienst - GET
?request=DescribeFeatureTypevelden van een laag (XSD) - GET
?request=GetFeaturede objecten zelf, met geometrie - GET
?request=ListStoredQueriesopgeslagen zoekvragen - GET
?request=DescribeStoredQueriesuitleg bij opgeslagen zoekvragen
Lagen en projecties
- Aansluitleiding
beheerstedelijkwater:AansluitingLeidingEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Pomp
beheerstedelijkwater:BeheerPompEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Bouwwerk
beheerstedelijkwater:BeheerBouwwerkEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Put
beheerstedelijkwater:BeheerPutEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Aansluitpunt
beheerstedelijkwater:AansluitingPuntEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Leiding
beheerstedelijkwater:BeheerLeidingEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Lozing
beheerstedelijkwater:BeheerLozingEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326 - Gebied
beheerstedelijkwater:BeheerGebiedEPSG:28992, EPSG:25831, EPSG:25832, EPSG:3034, EPSG:3035, EPSG:3857, EPSG:4258, EPSG:4326
Filteren uit de beschrijving
OGC Filter Encoding (FES 2.0)
Parameters 6
typeNames | welke laag: beheerstedelijkwater:AansluitingLeiding, beheerstedelijkwater:BeheerPomp, beheerstedelijkwater:BeheerBouwwerk, beheerstedelijkwater:BeheerPut, beheerstedelijkwater:AansluitingPunt, beheerstedelijkwater:BeheerLeiding, beheerstedelijkwater:BeheerLozing, beheerstedelijkwater:BeheerGebied | uit de beschrijving |
outputFormat | bv. application/json voor GeoJSON | uit de beschrijving |
srsName | projectie, bv. EPSG:4326 voor webkaarten (standaard EPSG:28992, RD) | uit de beschrijving |
count / startIndex | pagineren | uit de beschrijving |
filter | FES-XML-filter op velden of geometrie | uit de beschrijving |
bbox | rechthoek in de gekozen projectie | platform |
Velden 12 · beheerstedelijkwater:BeheerLozing
| Naam | Type | Betekenis |
|---|---|---|
geom | geometrie | |
dataset | string | |
stelsel | string | |
stelseltype | string | |
naam | string | |
uri | string | |
type | string | |
begindatum | string | |
einddatum | string | |
drempelniveau | double | |
drempelbreedte | long | |
fuuid | string |
Limieten en valkuilen
- Maximaal 1.000 objecten per verzoek (CountDefault). uit de beschrijving
- Pagineren kan: count en startIndex (ImplementsResultPaging). uit de beschrijving
- Een filter met veel voorwaarden (bv. 150 keer PropertyIsNotEqualTo) past niet in een URL: stuur de WFS-vraag dan als POST met XML. Dat werkte op 16 oktober 2026. getest
- Laagnamen zijn hoofdletterongevoelig (beheerlozing = BeheerLozing). Veldnamen in de WFS zijn soms anders dan in de OGC API (materiaal_leiding heet in het antwoord materiaalLeiding). getest
Probeer het HTTP 200 · 274 ms · 16 okt
https://service.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/wfs/v1_0?request=GetFeature&service=WFS&version=2.0.0&typeNames=beheerstedelijkwater:BeheerLozing&outputFormat=application/json&srsName=EPSG:4326&count=1&propertyName=naam,type,stelsel,dataset
{
"type": "FeatureCollection",
"name": "BeheerLozing",
"crs": {
"type": "name",
"properties": {
"name": "urn:ogc:def:crs:OGC:1.3:CRS84"
}
},
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {
"dataset": "https://apps.gwsw.nl/item_config?dataset=Meierijstad",
"stelsel": "EB/Erp De Bolst",
"naam": "123 OVST",
"type": "http://data.gwsw.nl/1.6/totaal/ExterneOverstortput"
},
"bbox": [
5.60296378387015,
51.60742967926958
],
"geometry": {
"type": "MultiPoint",
"coordinates": "…"
}
}
],
"bbox": [
5.60296378387015,
51.6074296792696
]
}Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.
Gelezen uit GetCapabilities: lagen, projecties, formaten, filters, limiet · DescribeFeatureType: velden van beheerstedelijkwater:BeheerLozing. Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.
Zo haal je het op
curl "https://api.pdok.nl/rioned/beheer-stedelijk-watersystemen-gwsw/ogc/v1/collections/beheerlozing/items?f=json&limit=5"
Meer van RIONED in onze index
2 datasets in Nationaal Georegister. Dit zijn de laatst gewijzigde.
- GWSW - Beheer stedelijk water systemen2026-02-13
- Waterschappen Waterketen GWSW2026-02-13
Meer in dit thema
Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd
bron: rioned-gwsw blokken: [] secties: - ideeen - verwerken - koppelingen - vergelijkbaar - beperkingen - code cache: tag: bron:rioned-gwsw ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is statuscheck: methode: veld updated van de collectie beheerleiding in de OGC API verwacht: wekelijks
Bron: content/bronnen/rioned-gwsw.yaml · Markdown


