Veen- en zeekleilandschappen (punten)
Wat erin zit
Na de ijstijden werd het in Nederland warmer en natter, waardoor op sommige plekken dode planten niet afgebroken werden maar zich opstapelden. Na eeuwen van opstapeling ontstond op die manier een dikke veenlaag. Vanaf de late middeleeuwen begon men dit veen te systematisch in gebruik te nemen. Om het veen te kunnen ontginnen werden slootjes voor afwatering gegraven. Meestal gebeurde dit vanaf een riviertje recht het veen in, zodat parallelle stroken ontstonden. Tussen de parallelle slootjes kon dan landbouw worden bedreven. Door de ontwatering zakte het maaiveld, waardoor aan de Zuiderzeekust het gebied kon overstromen. Hier is dan ook een kleilaagje over de "agrarische veenontginning" afgezet, de zogenaamde "klei-op-veengebieden". Deze natte gebieden hadden een natuurlijke aantrekkingskracht op watervogels. Er werden eendenkooien aangelegd om watervogels gemakkelijker te vangen. Veel eendenkooien zijn reeds verdwenen maar er liggen nog enkele zichtbaar in het landschap, vooral in de Kop van Overijssel. Na de late middeleeuwen begon men op grotere schaal veen te winnen om als brandstof te gebruiken. Deze "verveningen" waren in eerste instantie niet grootschalig gecoördineerd. Vanaf de 19e eeuw werd het winnen van turf planmatig en grootschalig aangepakt, waarbij op vaste afstand van elkaar wijken werden gegraven om de turf te kunnen afvoeren. Voor deze "veenkoloniën" werden kanalen gegraven zoals de Dedemsvaart. Soms kwam het maaiveld door vervening of agrarisch grondgebruik zo laag te liggen dat met behulp van dijken, molens en/of sluisjes het land kunstmatig droog gehouden moest worden en er "polders" ontstonden. In deze update van het puntenbestand van 2022 zijn enkele gebieden in de kop van Overijssel die oorspronkelijk aangemerkt waren als droogmakerij omgezet naar agrarische veenontginning, omdat dit beter aansluit bij de ontstaansgeschiedenis van die gebieden.
Bestanden en diensten
- Objectendienst (WFS)services.geodataoverijssel.nlGetCapabilities
B73_Cultuur:B73_Veen_en_zeekleilandschappen_puntenB73_Cultuur:B73_Veen-_en_zeekleilandschappenB73_Cultuur:B73_Dijkenstelsels_puntenB73_Cultuur:B73_Karakteristieke_landschappen_puntenB73_Cultuur:B73_Landgoederen_puntenB73_Cultuur:B73_Verdedigingslinies_puntenB73_Cultuur:B7_cwk_aardkundige_fenomenen_polygonB73_Cultuur:B73_Afgedekte_Pleistocene_Sedimenten+29 - Kaartdienst (WMS)services.geodataoverijssel.nlGetCapabilities
B73_Veen_en_zeekleilandschappen_puntenB73_Veen-_en_zeekleilandschappenB73_Dijkenstelsels_puntenB73_Karakteristieke_landschappen_puntenB73_Landgoederen_puntenB73_Verdedigingslinies_puntenB73_Afgedekte_Pleistocene_SedimentenB73_Archeologische_essen+29 - UKSTUNKNOWN · geoportaaloverijssel.nlUKSTOpenen
- landingpageHTML · download.geoportaaloverijssel.nllandingpageOpenen
- landingpageHTML · services.geodataoverijssel.nllandingpageOpenen
- UKSTUNKNOWN · geoportaaloverijssel.nlUKSTOpenen
- UKSTUNKNOWN · geoportaaloverijssel.nlUKSTOpenen
- Gegenereerde grafische weergaveJPEG · metadata.geodataoverijssel.nlDit is een grafische representatie van de dataset die via het NationaalGeoregister.nl aangeboden wordt. Het is mogelijk dat deze grafische representatie geen weerspiegeling van dOpenen
Zelf ophalen
WFS, laag B73_Cultuur:B73_Veen_en_zeekleilandschappen_punten: de eerste 10 objecten als GeoJSON.
curl "https://services.geodataoverijssel.nl/geoserver/B73_Cultuur/wfs?service=WFS&version=2.0.0&request=GetFeature&typeNames=B73_Cultuur:B73_Veen_en_zeekleilandschappen_punten&count=10&outputFormat=application/json"