Global Human Settlement Layer
Rasterkaarten van de hele wereld: hoeveel is er bebouwd en hoeveel mensen wonen er, per cel van 100 meter of 1 kilometer, voor 1975, 1980 en zo verder tot 2030. Gemaakt uit satellietbeelden en volkstellingen, op dezelfde manier voor elk land.
Inwoners van Nederland naar soort gebied: in stedelijke centra is het grootste deel, 49% in 2020
Verdeling in 2020: in stedelijke centra 49%, in kleinere steden en voorsteden (stedelijke clusters) 35%, op het platteland 16%. Totaal: 17,4 miljoen inwoners.
Bebouwd oppervlak in Nederland volgens satellietbeelden: 1.906 vierkante kilometer in 2020, 2 keer zo veel als in 1975
Bebouwd oppervlak in Nederland volgens satellietbeelden, 1975 – 2020, in vierkante kilometer. Dat is het hoogste punt in de reeks.
Wat kun je ermee?4 ideeën
Vijftig jaar bouwen in Nederland
Volgens de landcijfers van de GHSL (uitgave 2024) groeide het bebouwde oppervlak in Nederland van 955 km² in 1975 naar 1.906 km² in 2020: twee keer zo veel. De bevolking groeide in dezelfde tijd van 13,7 naar 17,4 miljoen.
Meer ruimte per inwoner
Deel bebouwing door bevolking. In 1975 was dat in Nederland 70 m² bebouwd oppervlak per inwoner, in 2020 109 m² (eigen berekening uit de landcijfers). Zet het naast België en Duitsland.
Waar groeide de Randstad?
Leg de rasters van 1975 en 2020 over elkaar en kleur de cellen die bebouwd raakten. Zo zie je waar nieuwe steden en wijken ontstonden, zoals Almere (gesticht in 1976).
Stad of platteland, volgens Europese regels
De GHSL deelt elke cel in volgens de Degree of Urbanisation: stedelijk centrum, stedelijk cluster of landelijk. Daarmee vergelijk je verstedelijking eerlijk tussen landen, los van gemeentegrenzen.
Zo verwerk je het4 stappen
Begin met de landcijfers
Een klein zip-bestand (1,5 MB) met een Excel-tabel: oppervlak, bevolking en bebouwing per land en per klasse (UC = stedelijk centrum, UCL = stedelijk cluster, RUR = landelijk), voor 1975 tot 2030. Tel de drie klassen op voor het landtotaal.
https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip
Kies product, jaar en resolutie
Elke map in de downloadmap is één product en uitgave, bv. GHS_POP_GLOBE_R2023A (bevolking) of GHS_BUILT_S_GLOBE_R2023A (bebouwd oppervlak). Daaronder één map per jaar (E1975 … E2030) en resolutie (54009_100 = 100 meter in Mollweide, 4326_3ss = 3 boogseconden).
https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_POP_GLOBE_R2023A/
Haal alleen de tegels van Nederland
Het wereldbestand voor bevolking 2020 op 100 meter is 4,7 GB. In de map tiles/ staat dezelfde kaart in tegels van enkele tientallen MB. Zoek op de downloadpagina welke tegels Nederland dekken.
https://human-settlement.emergency.copernicus.eu/download.php
Reken om naar je eigen gebied
De rasters staan in Mollweide (EPSG:54009). Projecteer naar RD (EPSG:28992) of tel cellen op per gemeente met zonale statistiek in QGIS of rasterstats (Python).
Interessante koppelingen
Klopt het model met de echte tellingen?
Tel de GHSL-bevolking op per gemeente en leg die naast het inwonertal van het CBS. Waar wijkt het model het meest af?
Ziet de satelliet wat er gebouwd is?
Vergelijk de groei in de GHSL tussen 2000 en 2020 met de panden die volgens de BAG in die jaren gebouwd zijn.
Vergelijkbare bronnen
ESA WorldCoverLandgebruik op 10 meter voor 2020 en 2021, zonder bevolking en zonder reeks terug in de tijd.
- VVierkantstatistieken (CBS) nog niet uitgelegd
Echte tellingen per 100 meter, alleen voor Nederland. Sinds 2015 alleen vierkanten met minstens 5 inwoners of 5 woningen.
- WWorldPop nog niet uitgelegd
Ook bevolking per rastercel wereldwijd, met een ander model. Handig om twee schattingen naast elkaar te leggen.
Waar je op moet letten
- Een model, geen telling
De bevolking per cel is geschat uit satellietbeelden en volkstellingen. Voor Nederland zelf zijn de vierkantstatistieken van het CBS preciezer.
- 2025 en 2030 zijn vooruitberekend
De uitgave R2023A (en de landcijfers R2024A) is gemaakt in 2023 en 2024. De jaren 2025 en 2030 zijn dus een vooruitberekening, geen waarneming.
- Uitgaven niet door elkaar gebruiken
Elke uitgave (R2019A, R2022A, R2023A …) rekent de hele reeks opnieuw. Vergelijk jaren alleen binnen één uitgave.
- Grote bestanden, ongewone projectie
Wereldbestanden lopen op tot gigabytes en staan in Mollweide. Werk met tegels en projecteer om voordat je met Nederlandse kaarten koppelt.
APIBestanden (open downloadmap met HTTP-index; GeoTIFF in zip, Excel in zip) · gelezen 16 okt 2026
Geen sleutel of account nodig getest
mappen in de downloadmap (productuitgaven plus test- en archiefmappen), 16 okt 2026 getest
zipgeotiffxlsx
Basisadres
https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL
Endpoints 6
- GET
/?C=M;O=DAlle productmappen, nieuwste eerst (Apache-index; ook C=N naam en C=S grootte). Nieuwste op 16 okt 2026: open_urban_typologies, COG_test, EMC_BUILT_GLOBE_R2025A. - GET
/{PRODUCT}_GLOBE_{uitgave}/Per product en uitgave één map per jaar en resolutie, bv. GHS_POP_E2020_GLOBE_R2023A_54009_100 (bevolking 2020, Mollweide, 100 m). - GET
/{…}/V1-0/{naam}_V1_0.zipHet wereldbestand als zip met GeoTIFF (bevolking 2020 op 100 m: 4,7 GB). - GET
/{…}/V1-0/tiles/{naam}_V1_0_R{rij}_C{kolom}.zipDezelfde kaart in 376 tegels (bevolking 2020, 100 m), van 1 tot ~90 MB per tegel. - GET
/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zipLandcijfers 1975–2030 per land en DegUrba-klasse (UC, UCL, RUR) als Excel in een zip: 1,5 MB, Last-Modified 12 nov 2024. - GET
/GHS_WUP_COUNTRY_STATS_GLOBE_R2025A/V1-0/GHS_WUP_COUNTRY_STATS_GLOBE_R2025A_V1_0.zipNieuwere landcijfers uit de WUP-reeks R2025A (5,9 MB, 4 dec 2025); niet door ons geopend.
Filteren getest
Geen querytaal: je kiest product, uitgave, jaar en resolutie in het pad, en een tegel voor je gebied. Rekenen (zonale statistiek) doe je zelf.
Parameters 4
product | GHS_POP (bevolking), GHS_BUILT_S (bebouwd oppervlak), GHS_BUILT_V (volume), GHS_BUILT_H (hoogte), GHS_SMOD (stad/platteland, DegUrba), GHS_UCDB (stedendatabank), GHS_DUC, GHS_LAND, GHS_AGE, GHS_OBAT … | getest |
uitgave | R2022A, R2023A, R2024A, R2025A …: elke uitgave rekent de hele reeks opnieuw. | ervaring |
jaar | Om de 5 jaar; 2025 en 2030 zijn vooruitberekend. | getest |
resolutie | 54009_100 en 54009_1000 (Mollweide, 100 m en 1 km), 4326_3ss en 4326_30ss (WGS84, 3 en 30 boogseconden). | getest |
Wat er in de bestanden staat (selectie) 4
| Naam | Type | Betekenis |
|---|---|---|
GHS_POP | raster float · personen per cel | Geschatte bevolking per cel |
GHS_BUILT_S | raster · m² per cel | Bebouwd oppervlak per cel |
GHS_SMOD | raster klasse | Degree of Urbanisation: stedelijk centrum, cluster, landelijk (met subklassen) |
AREA_KM2_L1, POP_L1, BU_S_km2_L1, BUCAP_m2_L1 | werkblad | Werkbladen in de landcijfers: oppervlak, bevolking, bebouwing, m² bebouwing per inwoner; per land drie rijen (UC, UCL, RUR) |
Limieten en valkuilen
- Geen sleutel en geen gedocumenteerde limiet. De server ondersteunt Range-verzoeken (accept-ranges: bytes), handig om een download te hervatten. getest
- De map COG_test bevat een proef met een Cloud-Optimized GeoTIFF van 20 GB (okt 2026); de gewone producten zijn nog zips met GeoTIFF. Een raster bekijk je dus pas na downloaden en uitpakken. getest
- De landcijfers-zip is een xlsx in een zip; zonder Excel-pakket te lezen via de centrale map van de zip en de XML van het werkblad (sharedStrings bij t='s'). ervaring
- Geen robots.txt op jeodpp.jrc.ec.europa.eu en human-settlement.emergency.copernicus.eu (404). getest
Probeer het HTTP 200 · 471 ms · 16 okt
https://jeodpp.jrc.ec.europa.eu/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0/
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd"> <html> <head> <title>Index of /ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0</title> </head> <body> <h1>Index of /ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/V1-0</h1> <table> <tr><th valign="top"><img src="/icons/blank.gif" alt="[ICO]"></th><th><a href="?C=N;O=D">Name</a></th><th><a href="?C=M;O=A">Last modified</a></th><th><a href="?C=S;O=A">Size</a></th><th><a href="?C=D;O=A">Description</a></th></tr> <tr><th colspan="5"><hr></th></tr> <tr><td valign="top"><img src="/icons/back.gif" alt="[PARENTDIR]"></td><td><a href="/ftp/jrc-opendata/GHSL/GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A/">Parent Directory</a></td><td> </td><td align="right"> - </td><td> </td></tr> <tr><td valign="top"><img src="/icons/compressed.gif" alt="[ ]"></td><td><a href="GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip">GHS_COUNTRY_STATS_MT_GLOBE_R2024A.zip</a></td><td align="right">2024-11-12 15:12 </td><td align="right">1.5M</td><td> </td></tr> <tr><td valign="top"><img src="/icons/text.gif" alt="[TXT]"></td><td><a href="copyright.txt">copyright.txt</a></td><td align="right">2026
Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.
Gelezen uit De downloadmap zelf: één map per product en uitgave, met datum en grootte per bestand · Licentie (CC BY 4.0, besluit 2011/833/EU); staat in elke map · Downloadpagina met uitleg per product en een kaart om tegels te kiezen. Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.
Meer in dit thema
Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd
bron: ghsl blokken: [] secties: - ideeen - verwerken - koppelingen - vergelijkbaar - beperkingen cache: tag: bron:ghsl ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is statuscheck: methode: datum van de nieuwste productmap in de downloadmap verwacht: jaarlijks
Bron: content/bronnen/ghsl.yaml · Markdown