Hoogst behaald en hoogst gevolgd opleidingsniveau en opleidingsrichting van de bevolking in Nederland (01-10-2013 - 01-10-2016)

Wat erin zit

Het bestand HOOGSTEOPLJJJJTABVV, ook wel bekend onder de naam Opleidings-niveaubestand, vertegenwoordigt het hoogst behaalde en hoogst gevolgde opleidingsniveau van de Nederlandse bevolking op peilmoment (1 oktober van jaar JJJJ). Het bestand is gebaseerd op gegevens uit diverse registers en de Enquête BeroepsBevolking (EBB). Door het gebruik van meerdere (jaargangen van) bronnen heeft HOOGSTEOPLJJJJTABVV een zeer hoge dekkingsgraad (2015: bijna 11 miljoen personen) die bovendien jaarlijks toeneemt. Alhoewel de dekkingsgraad hoog is, vertegenwoordigt het bestand niet de gehele doelpopulatie. De informatie is voor een deel van de bevolking integraal en voor de overige personen op steekproefbasis (EBB). Het bestand bevat daarom een ophooggewicht (GEWICHTHOOGSTEOPL). Een uitgebreide beschrijving van de methodiek is te vinden in de bijlagen.

De registers die ten grondslag liggen aan HOOGSTEOPLJJJJTABVV nemen niet alle vormen van onderwijs waar. Onderwijs genoten in het buitenland, onderwijs aan particuliere instellingen en lange bedrijfsopleidingen en cursussen worden onderschat. Ruim 2 procent van de populatie heeft in werkelijkheid een hoger opleidingsniveau dan waargenomen via de bronnen van HOOGSTEOPLJJJJTABVV. Daarom wordt bijgeschat met behulp van de EBB: in bijna 4 procent van de records wordt een hoger opleidingsniveau geïmputeerd. Het gevolg is dat HOOGSTEOPLJJJJTABVV voor zowel het hoogst behaalde als het hoogst gevolgde opleidingsniveau twee variabelen bevat: 1) een opleidingsnummer van het hoogte behaalde (OPLNRHB) en hoogst gevolgde (OPLNRHG) opleidingsniveau. Het betreft een zeer gedetailleerde typering van opleiding. Deze onderschat het opleidingsniveau enigszins vanwege het eerder genoemde niet in registers waargenomen onderwijs. 2) opleidingsniveau in 18 categorieën conform de CBS-publicatie-indeling in 18 categorieën (OPLNIVSOI2016AGG4HBmetNIRWO  en OPLNIVSOI2016AGG4HGmetNIRWO) die minder detail biedt maar waarin is gecorrigeerd (middels imputatie) voor bovengenoemde onderschatting. De gebruiker dient OPLNIVSOI2016AGG4HBmetNIRWO dan wel OPLNIVSOI2016AGG4HGmetNIRWO te gebruiken tenzij er zwaarwegende redenen zijn om het opleidingsnummer te gebruiken. In dat geval dient contact opgenomen te worden met Frank Linder (FLNR), Martijn Souren (MSUN) of Johan van Rooijen (JVRN).

Om uit OPLNIVSOI2016AGG4HBmetNIRWO / OPLNIVSOI2016AGG4HGmetNIRWO de CBS-publicatie-indeling in 8 categorieën te krijgen moet gebruikt worden gemaakt van de eerste 3 digits. Om uit opleidingsnummers (OPLNRHB en OPLNRHG) opleidingsniveau en -richting (CBS-publicatie-indelingen, Standaard Onderwijs Indeling (SOI) of International Standard Classification of Education (ISCED)) te bepalen zijn SSB-referentieboeken beschikbaar. LET OP Indien men uit OPLNRHB of OPLNRHG indelingen wenst te verkrijgen in het kader van de nieuwe SOI2016 is het van groot belang voor doorschakeling van OPLEIDINGSNRREFVV naar CTOREFVV niet gebruik te maken van koppelingssleutel CTO maar van CTO2016V (CodeTypeOpleiding-ClassificatieSOI2016).

Analyse leert dat de gegevens van peildatum 1 oktober van jaar JJJJ in grote lijnen ook representatief geacht mogen worden voor de periode tot aan mei JJJJ+1. Verreweg de meeste opleidingsniveauverhogingen vinden plaats in de periode juni-september JJJJ+1.

Het bestand HOOGSTEOPLJJJJTABVV is met ingang van verslagjaar 2015 gereviseerd. De eerdere vorm is beschikbaar voor de periode 1999-2014. De gereviseerde vorm is beschikbaar vanaf 2015. Deze beschrijving heeft betrekking op HOOGSTEOPLJJJJTABVV vanaf 2015.

Meer informatie over het verkrijgen van toegang tot de data:

> https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/maatwerk-en-microdata/microdata-zelf-onderzoek-doen

### Methodiek