Nederlandse bron

Nationaal Archief, archiefinventarissen en scans

Het Nationaal Archief zet zijn archiefinventarissen als open data (CC0) klaar via OAI-PMH, in EAD-XML. Op 16 oktober 2026 waren dat 7.411 inventarissen (7.442 sets), elk met de beschrijving van het archief en de inventarisnummers. Waar scans zijn, staat per inventarisnummer een METS-bestand met links naar de beelden (publiek domein of CC0). Inventarissen die door derden zijn gemaakt (2,8 procent) zijn geen open data.

Erfgoed en cultuur BestuurOpenAPIDownloadNederland · inventarisnummer

Actueel · bijgewerkt 1 uur geleden · gecontroleerd 17:23

Schermafbeelding van nationaalarchief.nl

Archiefinventarissen van het Nationaal Archief naar jaar van de laatste wijziging: 2024 is het grootste deel, 58% in oktober 2026

Verdeling in oktober 2026: 2024 58%, 2025 31%, 2026 11%. Totaal: 7.411 inventarissen.

Bron: Nationaal Archief, OAI-PMH (archiefinventarissen als EAD) · opgehaald 25 oktober 2026 · selectie: datestamp per jaar, 2024–2026Open de tabel Los blok

Wat je ermee kunt bouwen1

AppStamboomzoeker: van één akte naar je overgrootoudersBegin bij een geboorteakte en laat de app via de huwelijksakten generatie na generatie terugzoeken in honderden Nederlandse archieven, met een link naar de inventaris van het Nationaal Archief.2 bronnenGevorderd

Wat kun je ermee?4 ideeën

Om te beginnen

Wat zit er in een archief?

Haal één inventaris op met GetRecord en het toegangsnummer, bijvoorbeeld 2.21.205.69 (Collectie W.D. Walkate, 1945-1985). Je krijgt de beschrijving, de periode en alle inventarisnummers.

Om te beginnen

Scans uit de koloniale archieven

De inventaris van de Schepenbank te Batavia (1.04.18.03) verwijst bij 68 inventarisnummers naar METS-bestanden met scans. Daarmee bouw je een galerij van originele stukken.

Voor gevorderden

Wat is er deze maand veranderd?

ListIdentifiers met from= geeft de inventarissen die sinds een datum zijn bijgewerkt: 269 sinds 1 oktober 2026. Volg zo welke archieven worden aangevuld of herzien.

Voor gevorderden

Een kaart van de rijksarchieven

Oogst alle inventarissen (7.411 records, 50 per pagina) en tel per hoofdgroep van het toegangsnummer en per periode. Dat is zwaar werk; doe het eenmalig en bewaar het resultaat.

Zo verwerk je het4 stappen

Eén inventaris ophalen
Het toegangsnummer is de identifier. Let op: het adres bevat een uitroepteken; zet het in de shell tussen enkele aanhalingstekens.
```
https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_ead&identifier=2.21.205.69
```
Wat is er nieuw?
ListIdentifiers met from en until geeft identifiers en datestamps, 50 per pagina. Het totaal staat in completeListSize van de resumptionToken.
```
https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler?verb=ListIdentifiers&metadataPrefix=oai_ead&from=2026-10-01T00:00:00Z
```
Van inventarisnummer naar scan
In de EAD staat bij een inventarisnummer met scans een link naar een METS-bestand (service.archief.nl/gaf/api/mets/v1/…). Daarin staan de adressen van de afzonderlijke beelden als JPEG.
```
https://service.archief.nl/gaf/api/mets/v1/48f1f22f-1228-4b00-9720-5816a07b4003
```
Welke inventarissen zijn niet open?
Het Nationaal Archief houdt een lijst bij van inventarissen waarvan het auteursrecht bij derden ligt, ook als CSV. Controleer die voor je een inventaris hergebruikt.
```
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/open-data/archiefinventarissen-digitale-objecten-en-scans-van-archieven
```

Interessante koppelingen

jaar en onderwerp

Wat werd er gedrukt terwijl dit archief ontstond?

Zet de periode van een archief naast de titels in de STCN uit dezelfde jaren, bijvoorbeeld pamfletten uit 1672 naast de archieven van de Staten-Generaal.

Koppel met KB, nationale bibliotheek (linked data)

naam en plaats

Wie staat er in dit archief?

Open Archieven maakt personen uit veel archieven doorzoekbaar op naam. Gebruik het om iemand te vinden en zoek daarna het bijbehorende archief in de inventarissen.

Koppel met Open Archieven

Vergelijkbare bronnen

Open Archieven
Personen uit akten en registers van honderden archieven, doorzoekbaar op naam; het Nationaal Archief beschrijft hele archieven.
A
Archieven.nl nog niet uitgelegd
Zoekportaal over de inventarissen van veel regionale en gemeentelijke archiefdiensten, voor wie verder zoekt dan het rijk.
ND
NDE Datasetregister nog niet uitgelegd
Catalogus van erfgoeddatasets, beheerd door het Nationaal Archief binnen het Netwerk Digitaal Erfgoed.

Waar je op moet letten

Alleen de beschrijving, niet de inhoud
De inventarissen beschrijven wat er in de archieven zit. De stukken zelf zie je alleen waar scans zijn. Het METS-bestand van de Schepenbank Batavia bevat alleen beelden (JPEG) en JSON-LD, geen tekstlaag; handschriftherkenning doet het Nationaal Archief apart in zijn Datalab.
Geen geschiedenis van wijzigingen
earliestDatestamp is 26 februari 2024 en elke inventaris heeft alleen de datum van zijn laatste wijziging. Hoe vaak een inventaris eerder is bijgewerkt, zie je niet.
Veel losse bestanden
De inventaris van de collectie Walkate is 24 kB, die van de Schepenbank Batavia 68 kB; elk METS-bestand met scans komt daar los bij (116 kB voor het voorbeeld van de Schepenbank). Oogst in rustig tempo, 50 identifiers per pagina.
Niet alles is open
2,8 procent van de inventarissen is geen open data omdat ze door derden zijn gemaakt. Ook archieven met persoonsgegevens kunnen (deels) niet openbaar zijn; dat staat in de inventaris.

APIOAI-PMH 2.0 (EAD), METS, IIIF · gelezen 16 okt 2026

StandaardOAI-PMH 2.0 (EAD), METS, IIIFdocumentatie

Toegang zonder sleutel

Geen sleutel of account nodig getest

Omvang7.442

inventarissen (EAD-records) in OAI-PMH, plus 1.199.153 records in oai_dc (16 okt 2026) getest

Formaten

xmlEAD 2002RDF/XML (EDM)METSJPEGIIIF info.json

Basisadres

https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler

Endpoints 8

GET?verb=IdentifyOver de dienst: earliestDatestamp 2024-02-26, granulariteit YYYY-MM-DDThh:mm:ssZ, verwijderde records transient.
GET?verb=ListMetadataFormatsoai_ead (inventarissen) en oai_dc (losse objecten, vooral foto's, als RDF met EDM-klassen).
GET?verb=ListSetsSets: één per toegangsnummer (7.442) plus EAD_ALL; 50 per pagina.
GET?verb=ListIdentifiers&metadataPrefix=oai_ead&from=…&until=…Toegangsnummers en datestamps die in een periode zijn gewijzigd; totaal in completeListSize.
GET?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_ead&identifier={toegangsnummer}Eén volledige inventaris in EAD (bv. 2.21.205.69, 24 kB; 1.04.18.03 Schepenbank Batavia, 68 kB).
GET?verb=ListRecords&metadataPrefix=oai_dc&set={set}Losse objecten (fotorecords) met maker, rechten en beeldadressen; identifier als NL-HaNA_<set>_<uuid>.
GEThttps://service.archief.nl/gaf/api/mets/v1/{uuid}METS-bestand van één inventarisnummer met scans: de adressen van de afzonderlijke beelden (/api/file/v1/default/{uuid}).
GEThttps://service.archief.nl/iip/…/{file-uuid}.jp2/info.jsonIIIF Image API 3.0 voor een beeld (afmetingen, tegels); het adres staat als nao:webserviceIIIF in het oai_dc-record.

Filteren getest

Alleen de OAI-PMH-filters: metadataPrefix, set en een datumvenster from/until. Zoeken op inhoud kan niet; dat doe je na het oogsten.

metadataPrefixsetfromuntil

Parameters 6

`verb`	Identify, ListMetadataFormats, ListSets, ListIdentifiers, ListRecords, GetRecord (hoofdlettergevoelig).	platform
`metadataPrefix`	oai_ead of oai_dc.	getest
`identifier`	oai_ead: het toegangsnummer (2.21.205.69). oai_dc: NL-HaNA_<set>_<uuid>. Een toegangsnummer met oai_dc geeft idDoesNotExist.	getest
`from / until`	Wijzigingsdatum, YYYY-MM-DDThh:mm:ssZ. Sinds 1 okt 2026: 274 inventarissen (oai_ead) en 662.979 records (oai_dc).	getest
`set`	Toegangsnummer (1.04.18.03) of EAD_ALL; bij oai_dc een collectiecode als 2-20-46ntfoto.	getest
`resumptionToken`	Volgende pagina; een uur geldig (expirationDate). Leeg element = laatste pagina.	getest

Elementen in de antwoorden (selectie) 10

Naam	Type	Betekenis
`header/identifier`	tekst	Toegangsnummer (oai_ead) of NL-HaNA_<set>_<uuid> (oai_dc)
`header/datestamp`	datetime	Laatste wijziging van het record
`header/setSpec`	tekst	Toegangsnummer en EAD_ALL
`ead/eadheader/filedesc/titlestmt/titleproper`	tekst	Titel van de inventaris
`archdesc/did/unitdate`	tekst	Periode van het archief
`c/did/unitid`	tekst	Inventarisnummer
`c/did/unittitle`	tekst	Beschrijving van het inventarisnummer
`c/dao/@href`	url	Link naar het METS-bestand met scans (role=METS)
`nao:Recordaggregatie / dct:creator`	uri	oai_dc: maker (fotograaf) met rechtenlabel
`edm:hasView / nao:webserviceIIIF`	url	oai_dc: IIIF-adres van het beeld; ook webserviceDefault (JPEG) en thumb

Limieten en valkuilen

50 records of identifiers per pagina; de resumptionToken verloopt na een uur. getest
Geen gedocumenteerde rate limit en geen robots.txt op service.archief.nl (404). Oogst in rustig tempo. getest
Met de kop Accept: text/xml geeft de dienst HTTP 406, ook al is het antwoord XML. Stuur Accept: */* of laat de kop weg. getest
Het adres bevat een uitroepteken (!open_oai.OAIHandler): zet het in de shell tussen enkele aanhalingstekens. getest
oai_dc is iets anders dan de naam doet vermoeden: 1,2 miljoen losse objecten (vooral foto's) als RDF met EDM-klassen, met beelden via IIIF. Niet dezelfde records als de inventarissen. getest
Fouten komen als OAI-foutcode met HTTP 200 (idDoesNotExist, noRecordsMatch). Controleer altijd op een <error>-element. getest
Elk record heeft alleen de datum van de laatste wijziging; earliestDatestamp is 26 februari 2024, eerdere geschiedenis is er niet. getest

Probeer het HTTP 200 · 486 ms · 16 okt

https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler?verb=ListIdentifiers&metadataPrefix=oai_ead&from=2026-10-01T00:00:00Z&until=2026-10-02T00:00:00Z

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?><OAI-PMH xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/"><responseDate>2026-10-16T21:53:02Z</responseDate><request verb="ListIdentifiers" metadataPrefix="oai_ead" from="2026-10-01T00:00:00Z" until="2026-10-02T00:00:00Z">https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler</request><ListIdentifiers><header><identifier>4.TOPO</identifier><datestamp>2026-10-01T05:37:11Z</datestamp><setSpec>4.TOPO</setSpec><setSpec>EAD_ALL</setSpec></header><header><identifier>2.14.103</identifier><datestamp>2026-10-01T10:51:03Z</datestamp><setSpec>2.14.103</setSpec><setSpec>EAD_ALL</setSpec></header><header><identifier>2.16.134</identifier><datestamp>2026-10-01T10:57:51Z</datestamp><setSpec>2.16.134</setSpec><setSpec>EAD_ALL</setSpec></header><header><identifier>2.12.51</identifier><datestamp>2026-10-01T11:23:02Z</datestamp><setSpec>2.12.51</setSpec><setSpec>EAD_ALL</setSpec></header><header><identifier>2.27.124</identifier><datestamp>2026-10-01T13:55:04Z</datestamp><setSpec>2.27.124</setSpec><setSpec>EAD_ALL</setSpec></header><resumptionToken/></ListIdentifiers></OAI-PMH>

Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.

Gelezen uit Nationaal Archief: open data, inventarissen, digitale objecten en scans · OAI-PMH Identify: naam, granulariteit, earliestDatestamp · De twee formaten: oai_ead en oai_dc · OAI-PMH 2.0-specificatie. Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.

Zo haal je het op

curl 'https://service.archief.nl/gaf/oai/!open_oai.OAIHandler?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_ead&identifier=2.21.205.69'

Meer van Nationaal Archief in onze index

101 datasets in Open Archieven, NDE Datasetregister, data.overheid.nl. Dit zijn de laatst gewijzigde.

Verkaufsbücher2026-10-27
Fotoarchief Rijkswaterstaat, 1865-1910 (1918)2026-08-27
Collectie Constant Rebecque2026-08-27
RVD Londen - Zichtcollectie2026-08-27
Foto's NEFIS en CMI2026-08-27
Fotoalbum KNVB2026-08-27

Alles over Nationaal Archief

Meer in dit thema

Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd

bron: nationaal-archief
blokken: []
secties:
  - ideeen
  - verwerken
  - koppelingen
  - vergelijkbaar
  - beperkingen
  - code
cache:
  tag: bron:nationaal-archief
  ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is
statuscheck:
  methode: "OAI-PMH ListIdentifiers met een korte from-periode: nieuwste datestamp
    en het aantal inventarissen"
  verwacht: dagelijks

Bron: content/bronnen/nationaal-archief.yaml · Markdown

In het kort

Uitgever: Nationaal Archief (agentschap van het ministerie van OCW)
Gebied: Nederland
Laagste detail: inventarisnummer
Periode: per archief verschillend (zie de inventaris)
Ververst: dagelijks
Toegang: Open
Vrij te gebruiken, zonder account
Vorm: API, Download
Licentie: CC0 (inventarissen; 2,8% uitgezonderd), publiek domein of CC0 (scans)
Koppelsleutels: toegangsnummer (bv. 1.04.02 of 2.05.170)inventarisnummer
Website: nationaalarchief.nl
In de index: 16 oktober 2026

Statuscheck

Uitkomst: Actueel
Methode: OAI-PMH ListIdentifiers met een korte from-periode: nieuwste datestamp en het aantal inventarissen
Bron gewijzigd: 16 okt 2026, 16:17
Reactietijd: 477 ms

Staat het er niet in?Vraag het op met een Woo-verzoek bij Nationaal Archief (agentschap van het ministerie van OCW). Het bestuursorgaan moet binnen vier weken beslissen, met maximaal twee weken verlenging.