KB, nationale bibliotheek (linked data)
Op data.bibliotheken.nl publiceert de KB haar catalogi als linked data onder CC0: de Nederlandse Bibliografie Totaal (NBT, 4.911.178 boeken), de Short Title Catalogue Netherlands (STCN, 225.218 titels gedrukt tot 1801, met 651.395 exemplaren), de Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen (2.816.677 personen), de Brinkman-trefwoorden en de titels en auteurs van de DBNL. Samen 258.524.625 statements, te bevragen met SPARQL (stand 16 oktober 2026).
Wat er allemaal in zit25
Wat de KB op data.bibliotheken.nl aanbiedt: de beschreven datasets (NBT, STCN, thesauri) met het aantal statements van hun graaf, en de grafen zonder eigen beschrijving. Elke nacht opgehaald.
KB-data (Production)24
Gedrukte titels uit de Nederlanden per jaar (STCN, KB): 1.364 titels in 1800, 49 keer zo veel als in 1540
Gedrukte titels uit de Nederlanden per jaar (STCN, KB), 1540 – 1800, in titels. Het hoogste punt was 1795 (2.195).
Wat kun je ermee?4 ideeën
Het rampjaar in drukwerk
In de STCN staan 1.485 titels uit 1672, tegen 808 in 1671 en 903 in 1673. Ook 1787 (2.021) en 1795 (2.195) springen eruit. Lees welke pamfletten het waren.
Wie schreef het?
De auteursthesaurus (NTA) geeft elke persoon een vaste identifier, vaak met geboortedatum, beroep en links naar andere registers (schema:sameAs). Handig om naamgenoten uit elkaar te houden in een factcheck.
Drukkers en hun steden
De STCN beschrijft per titel de uitgave: drukker (schema:publisher) en een regel als 'Amsterdam, J. Allart, 1781'. Haal de stad daaruit, tel per eeuw en vergelijk Amsterdam, Leiden en Den Haag.
Taal van de boeken
Elke titel in de NBT heeft een schema:inLanguage. Bekijk hoe het aandeel Engelstalige titels zich ontwikkelt, met de kanttekening uit de beperkingen.
Zo verwerk je het4 stappen
Een eerste telling
Elke deelverzameling is een eigen graaf (nbt, stcn-titles, nta, brinkman …). Een GET met ?query= werkt; vraag CSV met de kop Accept: text/csv of JSON met application/sparql-results+json.
https://data.bibliotheken.nl/sparql?query=SELECT%20%28COUNT%28%2A%29%20AS%20%3Fn%29%20WHERE%20%7B%20GRAPH%20%3Chttp%3A%2F%2Fdata.bibliotheken.nl%2Fnbt%3E%20%7B%20%3Fs%20a%20%3Chttp%3A%2F%2Fschema.org%2FBook%3E%20%7D%20%7D
Titels uit één jaar (STCN)
Het jaar van verschijnen zit in een tussenknoop, schema:publication/schema:startDate. Onzekere jaren staan als 16XX of 179X.
https://data.bibliotheken.nl/sparql?query=SELECT%20%3Ftitel%20%3Fnaam%20WHERE%20%7B%20GRAPH%20%3Chttp%3A%2F%2Fdata.bibliotheken.nl%2Fstcn-titles%3E%20%7B%20%3Ftitel%20%3Chttp%3A%2F%2Fschema.org%2Fname%3E%20%3Fnaam%20%3B%20%3Chttp%3A%2F%2Fschema.org%2Fpublication%3E%2F%3Chttp%3A%2F%2Fschema.org%2FstartDate%3E%20%221672%22%20%7D%20%7D%20LIMIT%2010
Boeken per jaar (NBT)
In de NBT staat het jaar in http://purl.org/dc/terms#issued, met een hekje in plaats van een schuine streep. Met de gewone dcterms:issued vind je niets.
https://data.bibliotheken.nl/sparql?query=SELECT%20%3Fjaar%20%28COUNT%28%3Fs%29%20AS%20%3Fn%29%20WHERE%20%7B%20GRAPH%20%3Chttp%3A%2F%2Fdata.bibliotheken.nl%2Fnbt%3E%20%7B%20%3Fs%20a%20%3Chttp%3A%2F%2Fschema.org%2FBook%3E%20%3B%20%3Chttp%3A%2F%2Fpurl.org%2Fdc%2Fterms%23issued%3E%20%3Fjaar%20%7D%20FILTER%28STR%28%3Fjaar%29%20%3E%3D%20%222015%22%20%26%26%20STR%28%3Fjaar%29%20%3C%3D%20%222025%22%29%20%7D%20GROUP%20BY%20%3Fjaar%20ORDER%20BY%20%3Fjaar
Rustig aan
robots.txt vraagt 2 seconden tussen verzoeken. Tel en groepeer op de server (COUNT, GROUP BY) in plaats van miljoenen rijen op te halen. Op het portaal staan ook voorbeeldvragen en het datamodel.
https://data.bibliotheken.nl/KB/Production
Interessante koppelingen
Wat zeiden pamfletten en overheid in hetzelfde jaar?
Zet de STCN-titels uit 1672 of 1795 naast de archieven van de Staten-Generaal uit die jaren in de inventarissen van het Nationaal Archief.
Wie maakte prenten en wie drukte boeken?
Veel drukkers en uitgevers in de STCN maakten of verkochten ook prenten. Zoek hun naam als creator in de Rijksmuseum-API.
Vergelijkbare bronnen
- DDelpher nog niet uitgelegd
Ook van de KB, maar de gedigitaliseerde teksten zelf (kranten, boeken, tijdschriften) in plaats van de catalogusgegevens.
- Rijksmuseum collectie
Museumstukken in plaats van gedrukte titels; ook linked data en zonder sleutel.
EuropeanaEuropese collecties met gedigitaliseerde boeken en kranten, maar met een API-sleutel.
Waar je op moet letten
- Geen maat voor de boekproductie
De NBT telt 67.175 titels voor 2014, 23.339 voor 2024 en 32.578 voor 2025. Of dat aan minder boeken of aan de beschrijving en het depot ligt, staat er niet bij. Gebruik de aantallen niet zonder meer als maat voor wat er verschijnt.
- Niet elke deelverzameling is even vers
Laatst gewijzigd volgens de datasetbeschrijvingen (16 okt 2026): auteurs (NTA) 17 september 2026, NBT 1 juni 2026, STCN 23 februari 2026, GTT oktober 2021 (in gebruik tot 2012).
- Jaartallen zijn tekst
Naast 1990 staan waarden als 199X, 19XX en 2015-2016. Filter op vier cijfers als je per jaar telt, en zeg hoeveel je hebt weggelaten.
- Titels en exemplaren door elkaar
In de graaf stcn-titles staan zowel titels als exemplaren (met schema:exampleOfWork). Tel titels via schema:publication, anders tel je een boek meerdere keren.
APISPARQL 1.1 (TriplyDB, Virtuoso) · gelezen 16 okt 2026
Geen sleutel of account nodig getest
statements in 21 grafen (TriplyDB, laatste update 25 sep 2026) getest
jsonsparql-results+jsoncsvtsvturtlen-triples
Basisadres
https://data.bibliotheken.nl/sparql
Endpoints 5
- GET
/sparql?query=…SPARQL-vraag in de URL. Zonder Accept-kop of met application/json: een platte JSON-lijst van rijen; met application/sparql-results+json het standaardformaat; text/csv een tabel. - POST
/sparqlDezelfde vraag als formulierveld query= (handig voor lange vragen). - GET
https://api.bibliotheken.nl/datasets/KB/Production/services/Production-VTS/sparqlHet Virtuoso-endpoint zelf, waar /sparql naar doorverwijst. - GET
http://data.bibliotheken.nl/id/nbt/{ppn}Linked data: een URI opvragen met Accept: text/turtle geeft alle triples over die titel (via /describe?resource=). - GET
/_api/datasets/KB/ProductionMetadata van de dataset (statements, graphCount, lastGraphsUpdateTime, licentie).
Filteren getest
SPARQL 1.1: GRAPH om een deelverzameling te kiezen, FILTER, VALUES, GROUP BY en COUNT om op de server te tellen. Prefixes schema: = http://schema.org/ (http, niet https), kb: = http://data.bibliotheken.nl/def#.
Parameters 6
query | De SPARQL-vraag (GET in de URL of POST als formulierveld). | getest |
Accept | application/sparql-results+json, application/json (platte lijst), text/csv, text/turtle (bij CONSTRUCT/DESCRIBE en URI's). | getest |
GRAPH <http://data.bibliotheken.nl/nbt> | Nederlandse Bibliografie Totaal: 4,9 mln boeken (schema:Book), 194,8 mln triples. | getest |
GRAPH <http://data.bibliotheken.nl/stcn-titles> | STCN: 225.218 titels tot 1801 plus exemplaren, 13,5 mln triples. Ook stcn-persons en stcn-printers. | getest |
GRAPH <http://data.bibliotheken.nl/nta> | Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 2,8 mln personen, 41,8 mln triples. | getest |
andere grafen | corporaties, dbnla en dbnlt (DBNL-auteurs en -titels), gtt, kbcode, brinkman, rise-alba, rise-centsprenten, datasetbeschrijvingen, en per graaf een *-invalidated met vervallen records. | getest |
Predicaten in de grafen (selectie) 14
| Naam | Type | Betekenis |
|---|---|---|
schema:name | tekst | Titel (NBT, STCN) of naam (NTA) |
http://purl.org/dc/terms#issued | tekst | NBT: jaar van verschijnen, met een hekje (#) in de URI; dcterms:issued met / vindt niets |
schema:publication / schema:startDate | tekst | STCN: jaar in een tussenknoop; onzeker als 16XX of 179X |
schema:publication / sem:hasEarliestBeginTimeStamp, sem:hasLatestEndTimeStamp | gYear | STCN: vroegste en laatste jaar, ook bij onzekere jaren (16XX = 1600 tot 1699) |
schema:publication / schema:publisher, schema:location | uri | STCN: drukker of uitgever en plaats |
schema:author / schema:contributor | uri | Auteur en medewerkers (NTA-URI's) |
schema:inLanguage | tekst | Taal van de titel |
schema:isbn | tekst | ISBN (NBT, 1,7 mln titels) |
schema:about | uri | Onderwerp (Brinkman, GTT) |
schema:numberOfPages / schema:bookEdition / schema:bookFormat | tekst | NBT: omvang, druk en vorm |
kb:ppn | tekst | NTA: PPN, de KB-identifier |
schema:birthDate / schema:deathDate / schema:hasOccupation | tekst | NTA: levensdata en beroep |
Toon alle 14
| Naam | Type | Betekenis |
|---|---|---|
schema:sameAs / owl:sameAs | uri | Koppelingen naar VIAF, ISNI, Wikidata en andere registers |
schema:exampleOfWork | uri | STCN: een exemplaar verwijst naar zijn titel |
Limieten en valkuilen
- robots.txt vraagt Crawl-delay 2: wacht 2 seconden tussen vragen. getest
- Tel en groepeer op de server: een GROUP BY over alle 4,9 mln NBT-boeken duurde 4 seconden, een telling per graaf over alle 258 mln triples minder dan 1 seconde (vermoedelijk uit een cache). getest
- In de NBT heet het jaar http://purl.org/dc/terms#issued (met een hekje). Wie de gewone prefix dcterms: gebruikt, krijgt nul resultaten zonder foutmelding. getest
- In stcn-titles staan titels én exemplaren. Tel titels via schema:publication en met COUNT(DISTINCT). De uitkomst hangt af van de telwijze: met DISTINCT gaf 1672 1.499 titels. getest
- Bijna alle schema.org-predicaten staan onder http://schema.org/ (http). Uitzondering: de afbeelding in stcn-titles is https://schema.org/image. Controleer de prefix met een telling per predicaat. getest
- Elke graaf heeft een *-invalidated-tegenhanger met vervallen records (nbt-invalidated, nta-invalidated …). Laat die weg als je actuele aantallen wilt. getest
Probeer het HTTP 200 · 402 ms · 16 okt
https://data.bibliotheken.nl/sparql?query=SELECT %3Fjaar (COUNT(DISTINCT %3Ft) AS %3Ftitels) WHERE { GRAPH <http%3A%2F%2Fdata.bibliotheken.nl%2Fstcn-titles> { %3Ft <http%3A%2F%2Fschema.org%2Fpublication>%2F<http%3A%2F%2Fschema.org%2FstartDate> %3Fjaar } VALUES %3Fjaar { "1671" "1672" "1673" } } GROUP BY %3Fjaar ORDER BY %3Fjaar
[
{
"jaar": "1671",
"titels": "823"
},
{
"jaar": "1672",
"titels": "1499"
}
]Ingekort antwoord, opgeslagen bij het oogsten. Klik op het adres voor het echte, actuele antwoord.
Gelezen uit TriplyDB-portaal van de KB: grafen, voorbeeldvragen, datamodel · Datasetbeschrijving als JSON: licentie, aantal statements en grafen, laatste update · De SPARQL-dienst achter het portaal (Virtuoso, Production-VTS). Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.
Zo haal je het op
curl -H "Accept: text/csv" --data-urlencode 'query=SELECT (COUNT(*) AS ?n) WHERE { GRAPH <http://data.bibliotheken.nl/nbt> { ?s a <http://schema.org/Book> } }' https://data.bibliotheken.nl/sparqlMeer van KB in onze index
47 datasets in KB linked data, NDE Datasetregister, data.overheid.nl, Open Archieven. Dit zijn de laatst gewijzigde.
- merian2026-10-16
- http://data.bibliotheken.nl/datasetbeschrijvingen2026-09-25
- Personen uit de Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen (NTA)2026-09-17
- Personen uit de Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen (NTA)2026-09-17
- http://data.bibliotheken.nl/nta-invalidated2026-09-17
- http://data.bibliotheken.nl/corporaties-invalidated2026-07-03
Meer in dit thema
Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd
bron: kb-linked-data
blokken: []
secties:
- ideeen
- verwerken
- koppelingen
- vergelijkbaar
- beperkingen
- code
cache:
tag: bron:kb-linked-data
ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is
statuscheck:
methode: "TriplyDB-API van het portaal: lastGraphsUpdateTime en het aantal
statements van de dataset KB/Production"
verwacht: elk kwartaal
Bron: content/bronnen/kb-linked-data.yaml · Markdown