Internationaal, relevant voor Nederland

Wikidata

Wikidata is de vrije kennisbank achter Wikipedia: miljoenen items (personen, plaatsen, gebouwen, organisaties, kunstwerken) met eigenschappen en bronnen, en vooral met de id's die andere registers gebruiken. Voor Nederland staan er onder meer rijksmonumentnummers (P359), CBS-gemeentecodes (P382) en KvK-nummers (P3220) in. Zo koppel je datasets die zelf geen gemeenschappelijke sleutel hebben. Alles is CC0. Let op: robots.txt verbiedt bots de SPARQL-dienst en de API's; de Open Data Index bevraagt Wikidata daarom zelf niet.

Erfgoed en cultuur Bestuur BevolkingOpenAPIDownloadZoekdienstWereld · item (persoon, plaats, gebouw, organisatie …)

Bereikbaar · gecontroleerd 17:23

Musea in Nederland naar thema (CBS-telling): geschiedenis is het grootste deel, 65% in 2024

Verdeling in 2024: geschiedenis 65%, kunst 21%, bedrijf en techniek 7,6%, natuurlijke historie 4,7%, volkenkunde 1,6%. Totaal: 621 musea.

Bron: CBS, tabel 83533NED (Musea; collectie, bezoeken, tarieven, tentoonstellingen, werkgelegenheid) · opgehaald 25 oktober 2026Open de tabel Los blok

Wat kun je ermee?4 ideeën

Om te beginnen

Van monumentnummer naar foto en Wikipedia

Zoek een rijksmonument op zijn nummer (P359) en je vindt vaak een foto op Wikimedia Commons, de Wikipedia-artikelen en de architect.

Om te beginnen

Musea op de kaart

Vraag alle items op die een museum zijn (Q33506) in Nederland (Q55), met coördinaten en gemeente. Leg ze naast de CBS-museumstatistiek: wat telt het CBS wel en Wikidata niet?

Voor gevorderden

Opgeheven gemeenten terugvinden

P382 geeft ook CBS-codes van opgeheven gemeenten. Daarmee kun je oude cijfers aan de huidige indeling koppelen, maar controleer de einddatum; die ontbreekt soms.

Voor gevorderden

Politici en hun loopbaan

Items van Kamerleden hebben vaak partij, functies met begin- en einddatum en geboorteplaats. Koppel ze aan de Tweede Kamer-data via de naam en controleer dubbele namen.

Zo verwerk je het4 stappen

Bekijk een item
Elke itempagina toont de eigenschappen met bronnen. Q55 is Nederland, Q33506 is museum; P359 is het rijksmonumentnummer.
```
https://www.wikidata.org/wiki/Property:P359
```
Probeer een query in de browser
De Query Service heeft een editor met voorbeelden en kaart- en grafiekweergave. Een query mag 60 seconden duren; per user-agent en IP krijg je 60 seconden rekentijd per minuut, 30 foute query's per minuut en 5 tegelijk.
```
https://query.wikidata.org/
```
Volg de user-agentregels
Wie toch vanuit een programma bevraagt, stuurt een user-agent met naam en contact. Zonder goede user-agent kun je geblokkeerd worden; bij 429 wacht je de Retry-After af. Lees robots.txt en de voorwaarden zelf.
```
https://meta.wikimedia.org/wiki/User-Agent_policy
```
Alles in één bestand
Elke week verschijnt een volledige dump. latest-all.json.gz was op 13 oktober 2026 156 GB; elke regel is één item als JSON, zodat je hem regel voor regel kunt lezen.
```
https://dumps.wikimedia.org/wikidatawiki/entities/
```

Interessante koppelingen

rijksmonumentnummer (P359)

Welke monumenten hebben nog geen foto?

Vergelijk de monumentnummers uit het RCE-register met de items in Wikidata en zoek de nummers zonder afbeelding.

Koppel met Rijksmonumentenregister

CBS-gemeentecode (P382)

Gemeentecijfers met burgemeester en foto

Koppel CBS-cijfers per gemeente aan het Wikidata-item via de gemeentecode en haal er de burgemeester, het wapen en de Wikipedia-link bij.

Koppel met CBS StatLine

Vergelijkbare bronnen

Rijksmonumentenregister
Het officiële monumentenregister van de RCE, met juridische status en omschrijving. Wikidata voegt foto's, architecten en Wikipedia-links toe, maar is niet officieel.
OpenStreetMap
OpenStreetMap heeft de geometrie (gebouwen, wegen) en verwijst vaak met een wikidata-tag naar het item. Wikidata heeft de feiten en id's, OSM de kaart.
Europeana
Europeana verzamelt collecties van musea en archieven, met beelden en metadata per object. Vraagt een sleutel.

Waar je op moet letten

robots.txt verbiedt bots
query.wikidata.org verbiedt /sparql en www.wikidata.org verbiedt /w/, /api/ en /wiki/Special: voor alle user-agents. Wij bevragen Wikidata niet zelf; de grafiek hier komt van het CBS.
Iedereen kan bewerken
Wikidata wordt door vrijwilligers bijgehouden. Kijk bij elk feit naar de bron, en gebruik het voor koppelen en verkennen, niet als officieel register.
Volledigheid wisselt
Of iets in Wikidata staat, zegt niets over of het bestaat. Tellingen (zoveel musea, zoveel monumenten) zijn tellingen van Wikidata, niet van de werkelijkheid.
Query's lopen vast
Brede query's (alle mensen, alle gebouwen) halen de 60 seconden niet. Beperk tot Nederland of een klasse, of gebruik de dump.

APISPARQL 1.1 (Wikidata Query Service) · gelezen 16 okt 2026

StandaardSPARQL 1.1 (Wikidata Query Service)documentatie

Toegang zonder sleutel

Geen sleutel, wel een User-Agent met naam en contact (anders kan de dienst je blokkeren). uit de beschrijving

Omvang120.000.000

items ('over 120 million Items' volgens Wikidata:Data access, okt 2026) uit de beschrijving

Formaten

sparql-results+xmlsparql-results+jsoncsvtsvjsonrdfturtlen-triplesjson-ld

Basisadres

https://query.wikidata.org/sparql

Endpoints 7

GET/sparql?query=…SPARQL-vraag in de URL; standaard XML, met Accept of format=json JSON. Alleen de hoofdgraaf: wetenschappelijke artikelen staan sinds de graph split op query-scholarly.wikidata.org.
POST/sparqlDezelfde vraag als formulierveld query= (voor lange vragen).
GEThttps://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityData/{Q-id}.jsonLinked Data Interface: één item compleet als JSON (ook .ttl, .nt, .rdf, .jsonld); http://www.wikidata.org/entity/Q55 verwijst hierheen.
GEThttps://www.wikidata.org/w/rest.php/wikibase/v1/entities/items/{Q-id}Wikibase REST API (OpenAPI): items en statements lezen en bewerken.
GEThttps://www.wikidata.org/w/api.php?action=wbsearchentities|wbgetentitiesMediaWiki Action API: zoeken op label, tot 50 items per verzoek ophalen, bewerken.
GEThttps://dumps.wikimedia.org/wikidatawiki/entities/Volledige dumps (JSON, één item per regel; ook RDF), elke week.
GEThttps://stream.wikimedia.org/Recent Changes-stroom (server-sent events) van alle Wikimedia-wiki's; Wikidata zelf eruit filteren.

Filteren uit de beschrijving

SPARQL 1.1 met de Wikidata-prefixes en de label-service. Voorbeeld: ?m wdt:P31/wdt:P279* wd:Q33506 ; wdt:P17 wd:Q55 (alle musea in Nederland).

SELECTFILTEROPTIONALpad/pad*GROUP BYSERVICE wikibase:labelSERVICE wikibase:around

Parameters 7

`query`	De SPARQL-vraag (GET of POST).	uit de beschrijving
`format`	json of xml; of de Accept-kop: application/sparql-results+json, text/csv, text/tab-separated-values.	uit de beschrijving
`wd: / wdt: / p: / ps: / pq:`	Items (wd:Q55), directe eigenschappen (wdt:P31), volledige statements met kwalificaties (p:, ps:, pq:). In WDQS al gedefinieerd.	uit de beschrijving
`SERVICE wikibase:label`	Labels automatisch: ?xLabel bij ?x, met bd:serviceParam wikibase:language "nl,en".	uit de beschrijving
`P31 / P17 / P131 / P625 / P18`	is een, land, ligt in bestuurlijke eenheid, coördinaten, afbeelding.	getest
`P359 / P382 / P3220`	Rijksmonumentnummer, CBS-gemeentecode, KvK-nummer: de koppelsleutels naar Nederlandse registers.	getest
`Q55 / Q2039348 / Q33506`	Nederland, gemeente van Nederland, museum.	getest

SPARQL-resultaat (W3C-standaard) 3

Naam	Type	Betekenis
`head.vars`	lijst	Namen van de variabelen in het resultaat
`results.bindings[].<var>.value`	tekst	Waarde per variabele (URI, tekst of getal)
`results.bindings[].<var>.type / datatype / xml:lang`	tekst	Soort waarde (uri, literal), datatype en taal

Limieten en valkuilen

Elke vraag stopt na 60 seconden. Per client (User-Agent + IP) 60 seconden rekentijd per minuut, 30 foute vragen per minuut, 5 tegelijk per IP; daarboven HTTP 429 met Retry-After. uit de beschrijving
Action API: tot 50 items per verzoek; gebruik maxlag en vraag gzip aan (Accept-Encoding). uit de beschrijving
robots.txt van query.wikidata.org verbiedt /sparql en /bigdata; die van www.wikidata.org verbiedt /w/ (dus rest.php en api.php), /api/ en /wiki/Special: (dus Special:EntityData). De Open Data Index roept deze endpoints daarom niet aan; alles hier komt uit de documentatie. getest
robots.txt richt zich op crawlers; Wikidata zelf nodigt programma's uit de Query Service te gebruiken, met een goede User-Agent. Voor grote hoeveelheden: de wekelijkse dump. uit de beschrijving
Sinds de graph split staan wetenschappelijke artikelen niet meer in de hoofdgraaf maar op query-scholarly.wikidata.org. uit de beschrijving
Brede vragen (alle mensen, alle gebouwen) halen de 60 seconden niet. Beperk tot Nederland of een klasse, of gebruik de dump. ervaring
Wikidata noemt ook een GraphQL-API, een vectordatabase (wd-vectordb.wmcloud.org) en een MCP-server (wd-mcp.wmcloud.org/mcp/). uit de beschrijving

Probeer het

Geen voorbeeldaanroep: robots.txt van query.wikidata.org verbiedt /sparql en die van www.wikidata.org verbiedt /w/, /api/ en Special:EntityData. Probeer de vraag zelf in de editor op query.wikidata.org.

Gelezen uit Wikidata: alle manieren om data op te halen (zoeken, Linked Data, WDQS, REST, Action API, GraphQL, dumps, MCP) · Handleiding Query Service: formaten, limieten, label-service, namespaces · User-Agent-beleid van Wikimedia. Labels: uit de beschrijving staat in wat de api zelf publiceert. getest uit onze eigen kleine aanroep. platform geldt voor elk api van dit platform, volgens de documentatie. ervaring zelf ondervonden bij het bouwen van open data index.

Meer van Wikidata in onze index

1 datasets in NDE Datasetregister. Dit zijn de laatst gewijzigde.

Alles over Wikidata

Meer in dit thema

Bekijk hoe deze pagina is opgebouwd

bron: wikidata
blokken: []
secties:
  - ideeen
  - verwerken
  - koppelingen
  - vergelijkbaar
  - beperkingen
cache:
  tag: bron:wikidata
  ververs: na statuscheck, als de bron nieuwer is
statuscheck:
  methode: geen automatische check; robots.txt verbiedt /sparql op
    query.wikidata.org en /w/ en /api/ op www.wikidata.org (16 okt 2026)
  verwacht: live

Bron: content/bronnen/wikidata.yaml · Markdown